Berlin’de giderek daha fazla daire yalnızca süreli ve mobilyalı şekilde kiralanıyor. Bu eğilim, şehirdeki kira fiyatlarını sürekli yukarı çekiyor. Berlin Kiracılar Derneği (Berliner Mieterverein), bu uygulamayı ciddi biçimde kısıtlaması için Senato’yu ve federal hükümeti göreve çağırıyor. Dernek, yasal olarak kira süresinin sınırlandırılmasını ve “geçici kullanım” tanımının netleştirilmesini talep ediyor.
Bir daire yalnızca geçici süreyle kiralandığında, Mietpreisbremse (kira artış sınırı) gibi birçok yasal koruma devre dışı kalıyor. Böylece ev sahipleri, aynı daireyi çok daha yüksek bedelle kiraya verebiliyor. Alman Medeni Kanunu’nda “geçici kullanım” kavramı henüz açıkça tanımlanmadığından bu durumdan yararlanılıyor. Kiracılar Derneği, bu süre için en fazla üç ay sınırı öneriyor.
Mevzuata göre ev sahipleri, süreli kira için bir gerekçe sunmak zorunda — örneğin planlanan tadilat veya gelecekte kendi kullanım niyeti. Ancak Kiracılar Derneği'ne göre bu zorunluluk sık sık aşılıyor. Birçok kira sözleşmesinde, “kiracının talebi üzerine sürelilik” ibaresi yer alıyor. Birçok kiracının konut sıkıntısı nedeniyle buna itiraz edemediğini belirtiliyor.
Mobilyalı daireler: Şeffaflık eksikliği ve yüksek ek ücretler
Süreli kiralamalarla birlikte mobilyalı dairelerin sayısı da hızla artıyor. Bu tür konutlarda kira sınırı kısmen geçerli olsa da, mobilyalar için alınan ek ücretler çoğu zaman aşırı yüksek belirleniyor. Üstelik kira bedeli ile mobilya ücreti ayrı ayrı belirtilmek zorunda olmadığı için, kiracılar gerçek maliyeti göremiyor.
Dernek, bu uygulamaya son verilmesini ve mobilya ek ücretlerinin hesaplanmasına dair yasal bir formül getirilmesini istiyor. Ayrıca kira ve mobilya bedellerinin şeffaf biçimde ayrı gösterilmesini talep ediyor.
Berlin Konut Piyasası Raporu’na göre, 2015 yılında çevrim içi platformlarda yaklaşık 18.000 mobilyalı daire ilanı bulunurken, 2024’te bu sayı 39.039’a çıktı — yani klasik kira ilanlarını geride bıraktı. Şehirde tam sayısı bilinmemekle birlikte, en az 8.000 mobilyalı dairenin bulunduğu tahmin ediliyor.
Bu gelişme kira fiyatlarını ciddi biçimde etkiliyor. Sosyal Kentsel Gelişim Enstitüsü’nün Kiracılar Derneği adına yaptığı analize göre, süreli ve mobilyalı daireler 2022’de ortalama 19,44 Euro/m² fiyata kiraya verildi. Buna karşılık, normal dairelerin ortalama kirası 11,54 Euro/m² düzeyindeydi.
Siyaset adım atmaya hazırlanıyor
Federal düzeyde de konu gündemde. Hristiyan Demokratlar (CDU) ve Sosyal Demokratlar (SPD) arasında kurulan siyah-kırmızı koalisyon, koalisyon anlaşmasında “mobilyalı ve kısa süreli kiralamaların daha sıkı denetleneceğini” duyurdu. Adalet Bakanlığı’na göre, bu konuda çalışan bir uzman komisyonu Eylül ortasında çalışmalarına başladı ve yıl sonuna kadar ilk önerilerini sunacak.
Berlin’de ise birçok belediye, “Wohnen auf Zeit” (geçici konaklama) modelini sınırlamaya çalışıyor. Neukölln ilçesi, özellikle koruma bölgelerinde yer alan yeni binalarda bu tür kiralamaları yasakladı. Ayrıca bazı mülk sahiplerine karşı açılan örnek davalarla, süreli kiralamaların normal konutlara dönüştürülmesi hedefleniyor.