Alman hükümeti, yıllar sonra ilk kez Türkiye'ye büyük çapta silah ihracatına onay verdi. Gizli bir şekilde toplanan Federal Güvenlik Konseyi, NATO üyesi Türkiye’ye yüzlerce milyon Euro değerindeki Alman silahlarının teslim edilmesi için yeşil ışık yaktı.
Bu ihracatlar arasında Türkiye donanması için 100 hava savunma füzesi, torpidolar ve Türk denizaltıları ile fırkateynlerinin modernizasyonu için büyük malzeme paketleri bulunuyor.
Ekonomi Bakanlığı tarafından Bundestag'a sunulan bir listeye göre, Alman savunma sanayi şirketi MBDA, Türkiye’ye gemi savunması için 100 yönlendirilmiş hava savunma füzesi gönderecek. RAM füzelerinin maliyetinin yaklaşık 100 milyon Euro olması bekleniyor. Ayrıca Thyssenkrupp'un denizaltı birimi, 28 SeaHake torpidosunun 156 milyon Euro karşılığında Türkiye'ye teslimatını gerçekleştirecek.
Listeye göre, iki büyük silah anlaşması daha var. Alman savunma şirketlerinden oluşan çeşitli konsorsiyumlar, Türkiye'nin U209 tipi denizaltılarının modernizasyonu için 79 milyon Euro değerinde malzeme paketleri sağlayacak. Ayrıca Türk korvetleri ve fırkateynleri için 1,9 milyon Euro değerinde motor parçalarının sevkiyatına da onay verildi. Bu izinlerin toplamda yaklaşık 336 milyon Euro'yu bulması bekleniyor.
Almanya'nın Türkiye'ye karşı silah ihracatı politikası değişiyor
Bu rakamlar, Almanya'nın koalisyon hükümeti için dikkat çekici bir politika değişikliğine işaret ediyor. Son yıllarda, Berlin, Türkiye'ye yapılan silah ihracatını büyük ölçüde kısıtlamıştı. Bunun başlıca nedenleri arasında Türkiye’nin NATO içindeki zorlu bir müttefik haline gelmesi ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın otoriter yönetim tarzı yer alıyordu. Erdoğan'ın dış politikada Türkiye'nin Rusya ve Çin gibi güçlerle yakınlaşması da eleştirilen diğer konular arasında.
Erdoğan’ın yakın zamanda Çin ve Rusya'nın önderlik ettiği BRICS ülkeler grubuna katılma başvurusu, Türkiye'nin NATO içindeki rolüyle ilgili tartışmaları daha da alevlendirdi. Ayrıca Erdoğan, Orta Doğu’daki çatışmalarda, özellikle de Hamas’a verdiği destek nedeniyle NATO müttefiklerini defalarca şaşırtmış durumda.
Bu nedenlerle, Alman hükümeti son yıllarda Türkiye'ye silah ihracatını büyük ölçüde azaltmıştı. 2023 yılında Türkiye’ye sadece 1,22 milyon Euro değerinde 17 küçük çaplı proje onaylandı. 2024'ün ilk çeyreğinde ise bu rakam yalnızca 23 milyon Euro'da kaldı. Robert Habeck’in liderliğindeki Ekonomi Bakanlığı, Türkiye’ye yalnızca AB veya NATO projeleriyle ilişkili olan silah ihracatlarına izin verdiklerini özellikle vurgulamıştı.
Göç konusunda Erdoğan'a bağlılık
Ancak mevcut ihracat izinleriyle bu kısıtlayıcı politika değişmiş gibi görünüyor. Türkiye hâlâ zorlu bir partner olarak görülse de, Şansölye Olaf Scholz, yasa dışı göç konusunda Erdoğan'a bağımlı durumda. Türkiye, Avrupa Birliği’ne giden göçmenlerin geçiş yolu üzerinde kritik bir transit ülke konumunda.
2023 yılı sonunda Berlin’de Erdoğan ile yapılan son görüşmeden bu yana, Alman hükümeti Türkiye ile daha fazla sınır dışı işlemi gerçekleştirmek için müzakereler yürütüyor. Kısa süre önce İçişleri Bakanı Nancy Faeser, Türkiye ile "daha hızlı ve etkili" geri gönderme anlaşması sağlandığını duyurdu. Bu plana göre, her ay yüzlerce kişinin Türkiye’ye iadesi yapılacak.
Ancak bu anlaşmanın güvenilirliği kısa süre içinde sorgulanmaya başlandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, basına yaptığı açıklamada, bu haberlerin "asılsız iddialar" olduğunu ve gerçeklik payı taşımadığını belirtti.