Oxford Üniversitesi tarafından yürütülen yeni bir araştırma, Solunum Sinsityal Virüsü ve zona aşılarının yalnızca enfeksiyonlara karşı değil, demans riskini azaltmada da etkili olabileceğini ortaya koydu. Almanya’da şu anda yaklaşık 1,8 milyon kişi demans hastalığıyla yaşıyor.
Bugüne kadar RSV ve zona aşıları esas olarak solunum yolu hastalıkları veya herpes enfeksiyonlarını önlemek amacıyla uygulanıyordu. Ancak Oxford Üniversitesi’nden gelen yeni bulgular, bu aşıların Alzheimer hastalığının önlenmesinde de potansiyel taşıdığını gösteriyor. Araştırmaya göre, iki aşının birlikte uygulanması en yüksek koruma oranını sağlıyor.
436 bin hastanın verileri incelendi
Bilim insanları, toplam 436 bin hastanın sağlık kayıtlarını analiz etti. Katılımcılar RSV, zona veya her iki aşıyı birlikte aldı. Kontrol grubu olaraksa grip aşısı olan kişiler incelendi. Araştırmada öne çıkan fark, RSV ve zona aşılarının “adjuvan” adı verilen bir bileşen içermesi. Bu madde, bağışıklık sistemini uyararak vücudun antijenleri daha iyi tanımasını sağlıyor ve daha güçlü bir bağışıklık tepkisi oluşturuyor. Grip aşılarında ise bu bileşen yer almıyor.
Çarpıcı oranlar: Çift aşı yüzde 37 koruma sağladı
Araştırma ekibi, 18 ayın sonunda katılımcılarda demans tanısı konulma oranlarını karşılaştırdı. Sonuçlar dikkat çekiciydi:
Zona aşısı olan kişilerde demans riski %18 azaldı,
RSV aşısı olanlarda bu oran %29’a ulaştı,
Her iki aşıyı da yaptıranlarda ise risk %37 oranında düştü.
Koruyucu mekanizma henüz tam olarak bilinmiyor
İncelenen hem zona hem de RSV aşısında AS01 adlı adjuvan bulunuyor. Ancak bu bileşenin beyin üzerinde nasıl koruyucu bir etki oluşturduğu henüz net değil. Bilim çevreleri, AS01’in sinir sistemine etkilerini araştıran yeni çalışmalar yürütüyor.
Araştırmanın yazarlarından, Oxford Üniversitesi Psikiyatri Bölümü’nden Prof. Maxime Taquet, şu değerlendirmeyi yaptı: “Bulgularımız, zona ve RSV aşılarının demans riskini azalttığını gösteriyor. Bu sonuçlar, söz konusu aşıların yalnızca enfeksiyonlara karşı değil, nörolojik hastalıkların önlenmesinde de önemli bir araç olabileceğini ortaya koyuyor.”
Bilim insanları, şu anda en büyük sorulardan birine yanıt arıyor: Bu aşılar demansın oluşumunu tamamen mi engelliyor, yoksa yalnızca başlangıcını mı geciktiriyor? Her iki olasılık da tıp dünyası açısından büyük bir ilerleme olarak değerlendiriliyor.