Alkol, yüksek kolesterol, obezite ve sigara gibi risk faktörleri, Alzheimer başta olmak üzere demans hastalıklarının gelişimini tetikleyebiliyor. Uzmanlara göre, özellikle yaş ilerledikçe alkol tüketiminin tamamen bırakılması, beyin sağlığını korumada kritik bir rol oynayabilir.
“Alkol sinir hücrelerine zarar veriyor”
Alzheimer Araştırma İnisiyatifi’ne göre dünya genelindeki demans vakalarının yüzde 45’i, risk faktörlerinin azaltılmasıyla önlenebilir ya da geciktirilebilir. Nörobilimci Dr. Richard Restak, 70 yaşından itibaren alkolün tamamen bırakılması gerektiğini belirtiyor. Alkolün sinir hücreleri üzerinde olumsuz etkisi olduğunu vurgulayan Restak, bu uyarısını The Guardian gazetesine yaptı.
Almanya’daki Uyuşturucu ve Bağımlılık Araştırmaları Enstitüsü’nün (ISD) raporuna göre, günde 24 gramdan fazla alkol tüketimi, demans riskini belirgin şekilde artırıyor. Erken yaşta başlayan demans için bu miktarın özellikle riskli olduğu belirtiliyor. Karşılaştırma açısından: Yarım litre bira yaklaşık 20 gram saf alkol içeriyor.
“Az miktarda alkol bile koruyucu değil”
Toplumda yaygın olan “bir kadeh şarap beyni korur” inanışı ise bilimsel destek bulamıyor. Münih Alzheimer Derneği, düşük doz alkolün bile demansa karşı koruyucu etkisine dair ikna edici hiçbir kanıt olmadığını bildiriyor. Uzun vadede düzenli alkol tüketimi, beyin üzerinde kalıcı hasarlara yol açabiliyor.
Demans riskini artıran diğer faktörler
Alzheimer Araştırma İnisiyatifi, alkol dışında şu faktörlerin de demans riskini yükselttiğini açıklıyor:
Düşük eğitim düzeyi
İşitme ve görme kaybı
Yüksek kolesterol
Depresyon
Kafa travmaları
Hareketsizlik
Tip 2 diyabet
Yüksek tansiyon
Aşırı kilo
Sosyal izolasyon
Hava kirliliği
Sigara kullanımı
Erken önlem ve aktif yaşam en büyük koruyucu
Dr. Restak, özellikle görme ve işitme sorunlarında hızlı harekete geçilmesini öneriyor. Görme yetisinin azalmasının okumayı zorlaştırdığını, bunun da zihinsel faaliyeti ve öğrenme isteğini düşürdüğünü belirtiyor. Sosyalleşme ve aktif yaşam tarzı ise hafıza sağlığının korunmasında önemli faktörler arasında yer alıyor.
“Hiçbirimiz birinin demans olmayacağının garantisini veremeyiz,” diyen Restak, bu süreci araba kullanmaya benzetiyor: “Kemer takar, hız sınırına uyar ve aracı bakıma götürürseniz, riski azaltırsınız.”