Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırıları ve dört yılı aşkın süredir devam eden savaş nedeniyle 1,3 milyondan fazla Ukraynalı Almanya’ya sığındı. Bu kişiler için çalışma hayatına katılım ve oturum statüsü gibi alanlarda diğer sığınmacılardan farklı uygulamalar yürürlükte. Yeni yayımlanan veriler ise Almanya’daki Ukraynalıların iş gücü piyasasındaki durumuna ışık tutuyor.
Federal İş Ajansı’nın hazırladığı rapora göre, Almanya’da çalışma çağında yaklaşık 991 bin Ukraynalı bulunuyor. Bu grubun yüzde 59,1’ini kadınlar oluştururken, yüzde 52,7’si iş ajansı ya da iş merkezlerine kayıtlı durumda. Bu kayıtlı grup içinde hem işsizler hem de çalışmasına rağmen sosyal destek alan kişiler yer alıyor.
İşsizlik ve sosyal yardım tablosu
Mart ayı itibarıyla çalışma çağındaki Ukraynalıların 211 bini işsiz olarak kayıtlara geçti. Bunların 196 bini temel gelir desteği alıyor. Bu sayı geçen yıla kıyasla 6 bin 500 kişilik bir düşüşe işaret ediyor. Buna rağmen, her beş Ukraynalıdan biri sosyal yardım sistemine dahil.
Ukraynalılar, diğer sığınmacılardan farklı olarak doğrudan sosyal yardım sistemine erişebiliyor. Ancak Alman hükümetinin planları arasında, bu kişilerin de ileride sığınmacılara yönelik daha sınırlı yardımlara tabi tutulması bulunuyor.
İş gücüne katılımda dikkat çeken farklar
Son verilere göre işsiz sayısı büyük ölçüde sabit kaldı. Mart 2025’te 212 bin olan işsiz sayısı, güncel verilerde 211 bin olarak kaydedildi. Buna karşılık ülkedeki Ukraynalı nüfus artmaya devam etti.
İş arayan Ukraynalıların yüzde 62’si kadın, yüzde 38’i ise erkeklerden oluşuyor. İş arayanların yüzde 58’i daha düşük nitelik gerektiren işlere yönelirken, yüzde 33’ü daha nitelikli pozisyonlar için başvuruda bulunuyor. Bu oran, diğer sığınmacı gruplara kıyasla daha yüksek bir eğitim ve beceri seviyesine işaret ediyor.
Çalışan sayısında artış var
2026 yılı Ocak ayı itibarıyla 373 bin Ukraynalı istihdamda yer aldı. Bu sayı, bir önceki yıla göre 70 binden fazla artış anlamına geliyor. Çalışanların yüzde 86’sından fazlası sosyal güvenlik kapsamında istihdam ediliyor.
Buna rağmen genel istihdam oranı, Almanya ortalamasının altında kalmaya devam ediyor. Kadınlarda bu oran yüzde 35,7, erkeklerde ise yüzde 39,7 seviyesinde. Erkekler ağırlıklı olarak inşaat ve lojistik sektörlerinde çalışırken, kadınlar daha çok ticaret ve sosyal hizmet alanlarında görev alıyor.
Uzmanlar: İlerleme var ama dengesizlik sürüyor
İş gücü piyasası araştırmaları yapan IAB’ye göre, Ukraynalı sığınmacıların iş bulma sürecinde ilerleme kaydedildi. Ancak cinsiyetler arasında belirgin farklar sürüyor. Raporda şu ifadeye yer verildi: "Erkekler kadınlara kıyasla daha hızlı iş buluyor (42 ay sonunda yüzde 64’e karşı yüzde 55). Buna rağmen genel istihdam oranlarının düşük olması, özellikle erkeklerde iş hayatının istikrarsız seyrettiğini gösteriyor."
Araştırmaya göre Almanya’ya daha geç gelen Ukraynalılar, ilk gelenlere kıyasla iş gücüne daha hızlı katılıyor. Ayrıca her ne kadar çoğu düşük nitelikli işlerde çalışsa da, önemli bir kısmının kritik sektörlerde ve eleman açığı bulunan mesleklerde görev yaptığı belirtiliyor.