Türkiye'de 15 ili kapsayan ve LGBTİ+ derneklerinin de hedef alındığı geniş çaplı operasyonun mali ayağında Almanya bağlantısı dikkat çekti. Adalet Bakanı Akın Gürlek, bazı derneklere yurt dışındaki kamu kurumları ve yabancı kuruluşlardan yüksek tutarlarda fon aktarıldığının MASAK incelemelerinde tespit edildiğini açıkladı. Operasyonun ardından ortaya çıkan bilgiler, Türkiye'deki bazı kuruluşların Almanya Federal Cumhuriyeti, İstanbul'daki Alman Başkonsolosluğu ve Alman federal kurumlarının desteklediği projelerden geçmişte finansman aldığını gösteriyor.
İstanbul, Ankara, İzmir, Aydın ve Mersin Cumhuriyet başsavcılıklarının koordinasyonundaki "Ailem Güvende" operasyonunda toplam 162 şüpheli, 9 dernek ve 13 işletme hakkında adli işlem başlatıldı. İstanbul'daki soruşturma kapsamında 6 LGBTİ+ derneğinin de aralarında bulunduğu adreslere operasyon düzenlendi. Ankara'da ise Kaos GL Derneğine yönelik ayrı bir soruşturmada gözaltılar gerçekleştirildi.
Bakan Gürlek, soruşturmaların mali bölümüne ilişkin yaptığı açıklamada bazı derneklerin yurt dışı finansmanının mercek altına alındığını belirtti. Gürlek'e göre para hareketlerinin kaynağı ile soruşturmalara konu edilen faaliyetler arasında bağlantı bulunup bulunmadığı araştırılıyor.
Almanya'dan 104 bin Euro iddiası
Operasyonla aynı gün Türk basınına yansıyan ve MASAK Veri İnceleme Tutanağı'na dayandırılan ayrıntılarda Almanya'dan yapılan transferlere ilişkin rakamlar da yer aldı.
A Haber'in yayımladığı verilere göre "Almanya Federal Cumhuriyeti ve Başkonsolosluğu" bağlantılı kayıtlarda SPoD ile LİSTAG'a toplam 9 işlemde 104 bin 98,92 Euro para gönderildiği öne sürüldü. Haberde SPoD'a üç işlemde 42 bin 685 Euro, LİSTAG'a ise altı işlemde 61 bin 413,92 Euro aktarıldığı iddia edildi.
Ancak bu rakamlara ilişkin önemli bir ayrıntı bulunuyor. Söz konusu işlem tablosunun dayandırıldığı MASAK tutanağının tamamı kamuoyuyla paylaşılmış değil. Bu nedenle 104 bin 98,92 Euro tutarındaki toplam, şu aşamada basına yansıyan soruşturma verilerine dayanıyor.
Buna karşılık Almanya'nın Türkiye'deki bazı LGBTİ+ ve HIV alanındaki projelere finansal destek verdiği bağımsız ve resmi kaynaklardan doğrulanabiliyor.
SPoD, Alman Başkonsolosluğu desteğini kendi belgesinde açıkladı
Sosyal Politika, Cinsiyet Kimliği ve Cinsel Yönelim Çalışmaları Derneği SPoD'un kendi kayıtları, İstanbul'daki Alman Başkonsolosluğu ile finansman ilişkisini açıkça ortaya koyuyor.
SPoD tarafından yayımlanan "LGBTİ+ Danışma Hattı 2021 Verileri" raporunda, çalışmanın Almanya Federal Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosluğu desteğiyle hazırlandığı belirtiliyor. Derneğin kendi internet sitesinde yayımlanan duyuruda da aynı bilgi yer alıyor.
Bu kayıt, bugünkü soruşturmada gündeme gelen Almanya bağlantısından bağımsız olarak, SPoD'un daha önce Alman Başkonsolosluğundan proje desteği aldığını doğruluyor. Ancak SPoD'un kamuya açık bu belgesinde bugün basına yansıyan 42 bin 685 Euro toplamına ilişkin bir bilgi bulunmuyor.
Almanya'nın Türkiye'deki LGBTİ+ alanına verdiği destek yalnızca tek bir dernekle de sınırlı değil. Alman Dışişleri Bakanlığının hazırladığı 16. İnsan Hakları Raporu, Berlin'in Türkiye'deki proje çalışmalarını açık biçimde anlatıyor.
Raporda Almanya'nın Türkiye'de insan hakları projelerini desteklediği ve bu çalışmaların odak noktaları arasında kadın hakları, LGBTİQ+ hakları, mülteci hakları, hukuk devleti ile basın ve ifade özgürlüğünün bulunduğu belirtiliyor. Alman hükümeti ayrıca yerel insan hakları kuruluşlarının kapasitelerinin güçlendirildiğini ifade ediyor.
Alman Bakanlığı Pozitif Yaşam projesine de finansman sağladı
Almanya bağlantısının doğrulanabildiği bir başka kuruluş ise Pozitif Yaşam Derneği.
Derneğin kendi internet sitesinde yer alan bilgilere göre Adana, Ankara ve İzmir'deki Pozitif Yaşam destek merkezlerinde yürütülen "HIV ile Yaşayan Bireylere Verilen Destek Hizmetlerinin Yaygınlaştırılması" projesi, Avrupa Birliği'nin insani yardım birimi ECHO ile Almanya Federal Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Bakanlığı (BMZ) tarafından ortak finanse edildi.
Projelerde HIV ile yaşayan kişilere akran danışmanlığı, vaka yönetimi, psikolojik ve hukuki danışmanlık hizmetleri verildiği belirtiliyor.
LİSTAG'ın kendi kayıtlarında da Almanya merkezli kuruluşlarla daha eski mali ilişkiler yer alıyor. Dernek, Türkiye'nin farklı illerinde çalışma yürütmek amacıyla 2010'da başlattığı projeye Heinrich Böll Stiftung ile Açık Toplum Vakfının maddi destek verdiğini kendi internet sitesinde açıklıyor.
Bu destek, bugün basına yansıyan 61 bin 413,92 Euro tutarındaki Alman Başkonsolosluğu kaynaklı olduğu öne sürülen transferleri doğrulamıyor. Ancak LİSTAG'ın Almanya merkezli kuruluşlardan daha önce proje finansmanı aldığını gösteriyor.
Alman Dışişleri Bakanlığı da genel politikasında Federal Hükümetin dünya genelinde LGBTİQ+ kişilere yönelik şiddet ve ayrımcılıkla mücadele eden sivil toplum projelerini desteklediğini açıkça belirtiyor. Destek verilen çalışmalar arasında siyasi ve eğitim faaliyetlerinin yanı sıra gazetecilik projeleri, hukuki yardım ve psikososyal destek de bulunuyor.
Türkiye'deki mevzuata göre derneklerin yurt dışından finansman sağlaması tek başına suç oluşturmuyor. Bugünkü soruşturmanın merkezinde ise savcılıkların yönelttiği suçlamalar ile para hareketleri arasında bir bağlantı olup olmadığı bulunuyor. Adalet Bakanlığı da yurt dışından gelen fonların kaynağının ve soruşturmaya konu edilen faaliyetlerle ilişkisinin araştırıldığını açıkladı.
Bu nedenle iki nokta birbirinden ayrılıyor: Almanya'nın Türkiye'deki bazı LGBTİ+ ve HIV projelerine finansal destek sağladığı resmi ve kurumsal belgelerle doğrulanıyor. Buna karşılık bugünkü soruşturma kapsamında gündeme gelen 104 bin 98,92 Euro tutarındaki belirli transfer toplamı, MASAK incelemesine dayandırılan basın haberinde yer alıyor ve tutanağın tamamı kamuoyuna açıklanmış değil.