Tesla araçlarında kullanılan elektrikli kapı sistemleri, ölümcül kazaların ardından yeniden tartışma konusu oldu. Ağır çarpışmalarda elektrik kesildiğinde kapıların açılamaması, araçta mahsur kalanların kurtarılmasını zorlaştırıyor. Handelsblatt ve Bloomberg'in araştırmasına göre dünya genelinde en az 28 kişi, Tesla araçlarının kapılarının açılamadığı kazalarda yaşamını yitirdi. Almanya dahil birçok ülkede yaşanan olaylar, acil kapı açma sistemlerinin güvenliğini gündeme taşıdı.
Güney Kore'nin Anseong kenti yakınlarında 10 Ekim 2024'te meydana gelen kaza, tehlikenin boyutunu ortaya koyan örneklerden biri oldu. Tesla Model Y kullanan bir sürücü, yoldan çıkarak duvara çarptı. Çarpışmanın ardından otomobil alev aldı. Yardıma koşan bir kamyon şoförü kapıyı açmayı başaramadı. Sürücü yanan aracın içinde hayatını kaybetti.
Handelsblatt'ın ulaştığı itfaiye, polis ve Ulaştırma Bakanlığı belgelerine göre kazanın ardından kapıların neden açılmadığı kesin olarak belirlenemedi. İncelemelerde ön ve arka kapılarda mekanik açma kabloları bulundu. Ancak bu sistemlerin çalışıp çalışmadığı ve sürücünün bunlara ulaşabilecek durumda olup olmadığı anlaşılamadı. Araçtaki hafıza kartının yanması nedeniyle elektronik verilere de ulaşılamadı.
Acil kapı açma sistemi kolay bulunamıyor
Tesla modellerinde kapılar normal koşullarda elektrikli mekanizmalarla açılıyor. Elektrik bağlantısının kesilmesi halinde ise mekanik acil açma sistemlerinin kullanılması gerekiyor. Ancak bu sistemlerin yeri ve kullanım şekli araç modeline, hatta oturulan koltuğa göre değişebiliyor.
Model Y'nin ön kapılarında, cam kumandalarının yakınında bulunan bir kol yardımıyla kapı mekanik olarak açılabiliyor. Arka kapılarda ise işlem daha karmaşık.
Tesla'nın kullanım kılavuzuna göre arka kapıyı açmak için önce kapı gözündeki paspasın çıkarılması, ardından bir kapağın kaldırılması ve altındaki kablonun çekilmesi gerekiyor. Üstelik şirket, her Model Y aracında arka kapılar için mekanik acil açma sisteminin bulunmadığını da belirtiyor.
Bu durum özellikle yangın, yoğun duman veya ağır yaralanmaların yaşandığı kazalarda ciddi bir sorun oluşturabiliyor. Araçtakilerin gizli bir mekanizmayı bulmak için zaman kaybetmesi, kurtulma ihtimalini azaltabiliyor. Dışarıdan yardıma gelen kişilerin de kapıları mekanik olarak kolayca açamaması kurtarma çalışmalarını güçleştiriyor.
Almanya'daki kazalarda da kapılar açılamadı
Tesla kapılarıyla ilgili güvenlik tartışmalarının önemli örneklerinden biri Almanya'nın Brandenburg eyaletinde yaşandı.
2022 yılında Dobbrikow yakınlarında bir Tesla Model S ağaca çarparak alev aldı. Arka koltukta bulunan iki genç, kazanın ardından araçtan çıkarılamadı. Arka kapılar ne içeriden ne de dışarıdan açılabildi.
Alman araç muayene ve denetim kuruluşu Dekra'nın yaptığı incelemede, kapılardaki güvenlik mekanizmasının çalışmadığı belirlendi.
Model S'nin kullanım kılavuzuna göre arka kapıların acil durumda açılabilmesi için arka koltukların altındaki halının kenarının kaldırılması ve burada bulunan kablonun çekilmesi gerekiyor.
Uzmanların değerlendirmesine göre kapılar düzgün çalışmış olsaydı gençlerin kurtarılması mümkün olabilirdi.
Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinin Schwerte kentinde yaşanan başka bir Tesla kazasında ise bir baba ve iki çocuk, yanan otomobilde hayatını kaybetti. Bu olay da özellikle gövdeye gömülü elektrikli kapı kollarının güvenliği konusundaki tartışmaları artırdı.
En az 28 ölüm kayıtlara geçti
Handelsblatt ile ABD merkezli Bloomberg haber ajansının resmi belgeler ve basına yansıyan olaylar üzerinden yaptığı araştırmada, dünya genelinde en az 28 kişinin Tesla araçlarının kapılarının açılamadığı kazalarda öldüğü belirlendi.
Ancak bu sayı, dünya genelindeki bütün olayları kapsayan kesin bir istatistik değil. Ayrıca her kazada kapıların açılamamasının doğrudan ölüme neden olduğu kanıtlanmış değil.
Güney Kore'deki Anseong kazasında itfaiye, sürücünün ölümünü batarya hücrelerinde meydana gelen kontrolsüz ısınmanın yol açtığı hızlı sıcaklık artışına bağladı.
Lityum iyon bataryalarda görülebilen bu durum, yangının çok kısa sürede bütün araca yayılmasına neden olabiliyor. Kapıların daha kolay açılabilmesi halinde sürücünün kurtulup kurtulamayacağı ise kesinleştirilemedi.
Almanya yeni güvenlik kuralları istiyor
Alman Otomobil Kulübü ADAC, elektrikli otomobil kullanan sürücü ve yolculara araçlarındaki acil kapı açma sistemlerini önceden öğrenmeleri çağrısında bulundu.
ADAC ayrıca acil durumlarda kullanılabilecek bir cam kırma çekicinin araçta bulundurulmasını tavsiye ediyor.
Almanya Federal Motorlu Taşıtlar Dairesi ise uluslararası güvenlik kurallarının değiştirilmesi için girişimlerde bulunuyor.
Kurumun açıklamasına göre Birleşmiş Milletler bünyesindeki çalışma grubu yeni düzenlemeler konusunda ilerleme sağladı. Nihai taslağın Aralık 2026'da hazır olması bekleniyor.
ABD'de de Tesla kapıları inceleme altında. Amerikan Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi , batarya gücünün düşmesi halinde kapılarının dışarıdan açılamayabileceği gerekçesiyle yaklaşık 174 bin Tesla Model Y aracını kapsayan bir inceleme yürütüyor.
Tesla'nın baş tasarımcısı Franz von Holzhausen ise şirketin elektronik ve mekanik sistemleri bir araya getiren yeni bir kapı açma teknolojisi üzerinde çalıştığını duyurdu.
Çin'de Ağustos 2026'da yaklaşık 3 milyon Tesla aracı, mekanik acil açma sistemlerinin zor fark edilmesi ve kullanılmasının güç olması nedeniyle geri çağrıldı. Xiaomi ve Xpeng gibi otomobil üreticileri de benzer sorunlardan dolayı geri çağırma işlemleriyle karşılaştı.
Çin yönetimi ayrıca 2027 yılından itibaren yeni araçlarda yalnızca elektrikle çalışan, gövdeye gizlenen kapı kollarını yasaklama kararı aldı.
Güney Kore'de ise bir tüketici kuruluşu, ekim ayı başında Tesla Kore ve üç şirket yöneticisi hakkında suç duyurusunda bulundu. Kuruluş, güvenlik eksikliklerinin giderilmediğini öne sürerek bütün koltuklardan kolayca ulaşılabilen ve elektrik olmadan çalışabilen acil kapı açma sistemlerinin kullanılmasını talep etti