Sosyal medya kullanım alışkanlıkları ile günlük hayattaki hafıza sorunları arasındaki ilişkiyi inceleyen yeni bir araştırma, özellikle genç yetişkinlerde dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Madrid'deki Camilo José Cela Üniversitesi ile Bergen Üniversitesi tarafından yürütülen çalışmada, dijital platformların ne kadar kullanıldığından çok, kullanım biçiminin etkileri değerlendirildi.
Araştırma kapsamında 18 ile 35 yaş arasındaki 943 yetişkine ulaşıldı. Çalışmada, sosyal ağlarda geçirilen sürenin yanı sıra, kullanımın kontrol edilememesi ya da sosyal medya nedeniyle günlük yaşamda sorunlar yaşanması gibi problemli kullanım davranışları mercek altına alındı.
Hafıza şikayetleri daha sık görüldü
Elde edilen verilere göre, problemli sosyal medya kullanımı puanı yükseldikçe katılımcıların bildirdiği hafıza sorunlarının da arttığı görüldü. Katılımcılar, planladıkları işleri veya randevuları unutma gibi durumları daha sık yaşadıklarını ifade etti.
Bunun yanında, daha önce öğrenilen bilgileri ya da geçmişte yaşanan olayları hatırlamakta zorlanan kişilerin sayısının da problemli kullanım düzeyi arttıkça yükseldiği kaydedildi.
Beş saatin üzerindeki kullanım dikkat çekti
Araştırmada günlük kullanım süresi de önemli bir değişken olarak öne çıktı. Sosyal medyada günde beş saatten fazla zaman geçiren katılımcılar, günde bir saatten az kullananlara kıyasla belirgin şekilde daha fazla hafıza problemi yaşadıklarını bildirdi.
Araştırmacılar, bu ilişkinin önemli bir bölümünün günlük yaşamda yaşanan unutkanlıklarla bağlantılı olduğunu belirtti. Sık sık dikkat dağılması ve odağın sürekli farklı uyaranlar arasında değişmesinin bu tabloda etkili olabileceği değerlendiriliyor.
Sonuçlar öz değerlendirmelere dayanıyor
Bununla birlikte çalışmanın bazı sınırlılıkları da bulunuyor. Araştırmadaki tüm veriler katılımcıların kendi değerlendirmelerine dayanıyor. Dolayısıyla ölçülen unsur, kişilerin gerçek hafıza performansı değil, hafızalarını nasıl algıladıkları oldu.
Nedensellik henüz net değil
Araştırmanın bir diğer önemli kısıtı ise kesitsel bir çalışma olması. Bu nedenle elde edilen sonuçlar iki durum arasındaki bağlantıyı ortaya koysa da sosyal medya kullanımının doğrudan hafıza sorunlarına yol açıp açmadığını göstermiyor. Araştırmacılar, söz konusu ilişkinin arkasında farklı etkenlerin de bulunabileceğine dikkat çekiyor.
Buna rağmen çalışma, problemli sosyal medya alışkanlıklarının günlük yaşamda karşılaşılan hatırlama güçlükleriyle bağlantılı olabileceğine dair yeni bulgular sundu. Konunun nedenlerini daha net ortaya koyabilmek için ilerleyen dönemde yeni araştırmalar yapılması planlanıyor.