Almanya Sol Parti, ülkede yaşayan yabancıların oy kullanabilmesi için Federal Meclis’e tartışmalı bir teklif sundu. Parti, en az beş yıldır Almanya’da yaşayan tüm yabancılara federal, eyalet ve yerel seçimlerde oy hakkı verilmesini istiyor. Öneri kabul edilirse Almanya’daki seçim sistemi ve siyasi dengeler açısından önemli bir değişiklik anlamına gelecek.
Sol Parti Meclis Grubu’nun hazırladığı başvuruda, Almanya’da yaşayan milyonlarca göçmenin günlük hayatı doğrudan etkileyen siyasi kararlarda söz sahibi olamadığı savunuldu. Parti yönetimi, ülkede yaşayan yabancıların çalıştığını, vergi ödediğini, sosyal ve kültürel yaşama katıldığını belirterek buna rağmen seçimlerde oy kullanamadıklarını vurguladı.
Başvuruda, Almanya’daki yabancı nüfusun ortalama 15 yıldır ülkede yaşadığına dikkat çekildi. Sol Parti’ye göre uzun yıllardır Almanya’da bulunan kişilerin siyasal temsil dışında tutulması demokratik açıdan sorun oluşturuyor.
Anayasa engeli gündemde
Ancak teklifin önünde ciddi anayasal engeller bulunuyor. Almanya Federal Anayasa Mahkemesi, 1990 yılında verdiği kararda federal ve eyalet düzeyindeki seçimlerde oy hakkının yalnızca Alman vatandaşlarına ait olduğunu hükme bağlamıştı. Mahkeme kararında, Anayasa’daki “devlet yetkisi halktan gelir” ifadesindeki “halk” kavramının Alman vatandaşlarını kapsadığı belirtilmişti.
Bu nedenle Sol Parti’nin sunduğu başvurunun mevcut hukuk düzeni içinde doğrudan sonuç doğurmasının zor olduğu değerlendiriliyor. Hukuk çevrelerine göre yalnızca meclis önergesiyle seçim sistemi değiştirilemez ve girişim büyük ihtimalle yeniden Anayasa Mahkemesi’nin önüne taşınabilir.
Üçte iki çoğunluk gerekiyor
Almanya’daki mevcut anayasal düzenin değişebilmesi için Federal Meclis ve Federal Eyalet Temsilciler Meclisi’nde üçte iki çoğunluk gerekiyor. Bu da Sol Parti’nin teklifinin yasalaşmasını siyasi açıdan oldukça zor hale getiriyor.
Parti ise Anayasa Mahkemesi’nin yorumunun artık günümüz koşullarına uymadığını savunuyor. Sol Parti’ye göre 1992 yılında Avrupa Birliği vatandaşlarına yerel seçimlerde oy hakkı tanınmasıyla birlikte bu yaklaşım zaten kısmen değişmiş oldu.
Yabancı nüfus 14 milyonu geçti
Partinin paylaştığı verilere göre Almanya’da 1990 yılında Alman pasaportu olmayan yaklaşık 5,5 milyon kişi yaşıyordu. Günümüzde ise bu sayı 14 milyonu aştı. Bu grubun yaklaşık 5 milyonunu Avrupa Birliği vatandaşları oluşturuyor.
Özellikle göç ve vatandaşlık tartışmalarının yoğunlaştığı dönemde gündeme gelen teklifin, Almanya siyasetinde yeni bir tartışma başlatması bekleniyor. Muhalefet partilerinin ve hukuk çevrelerinin konuya nasıl yaklaşacağı ise önümüzdeki süreçte netleşecek.