Çinli otomobil üreticisi Xpeng, trafikteki öfkeyi bastırmak için alışılmışın dışında bir çözüm geliştirdi: Artırılmış gerçeklik ekranı üzerinden araç içi duyguların renkli ve dijital şekilde yansıtıldığı bir sistem. “Road Rage Reliever” adı verilen bu teknoloji, klasik kornalı ya da el kol hareketli tepkilerin yerine üç boyutlu emojilerle tepkisel rahatlama sunmayı hedefliyor.
Artırılmış gerçeklikle trafikte emoji gösterisi
Huawei ile iş birliği yapan Xpeng’in geliştirdiği sistemin merkezinde, tam 87 inçlik dev bir artırılmış gerçeklik (AR) Head-up Display yer alıyor. Bu ekran, sürücünün görüş alanını kaplamadan, trafikteki olayları adeta dijital bir tiyatro sahnesine çeviriyor. Emojiler sadece düz simgeler değil; yaklaşık 10 metre önünüzde süzülen üç boyutlu cisimler gibi algılanıyor.
Bu illüzyonun oluşması için araçtaki kameralar ve radar sensörleri çevreyi anlık olarak tarıyor. Böylece, emoji ile "ateş edilen" araç animasyonla vuruluyor, patlama efektleri bile senkronize çalışıyor. Üstelik sistem, hedef araç şerit değiştirdiğinde veya hızlandığında da tepki animasyonlarını ona göre güncelliyor.
Direksiyon tuşuyla tetiklenen dijital tepkiler
Road Rage Reliever, sürücülerin tepkilerini sözel hakaretler yerine görsel animasyonlarla göstermesini sağlıyor. Direksiyondaki özel bir buton aracılığıyla gülen yüzler, öfkeli ifadeler ya da animasyonlu domuz kafaları gibi çeşitli emoji saldırıları başlatılabiliyor. Xpeng’e göre bu sistem, özellikle sinirli sürücülerin stresini azaltmak için geliştirildi.
Bu sistemin hedef aldığı sorun da yaygın: 2024’te Nextbase için yapılan bir YouGov anketine göre, trafikte hiç küfür etmediğini söyleyenlerin oranı erkeklerde yalnızca yüzde 16, kadınlarda ise yüzde 14. Bu da araç içi öfkenin ne kadar yaygın olduğunu gösteriyor.
Güvenlik uzmanları endişeli
Ancak sistemin eğlenceli yönü kadar tartışmalı bir boyutu da var. ABD Ulaştırma Bakanlığı’nın 2023 tarihli bir çalışması, Head-up Display kullanan sürücülerin %11 oranında yola odaklanamadığını ortaya koymuştu. Görsel karmaşıklık arttıkça dikkat dağınıklığı riski de yükseliyor.
Xpeng ise sistemin yalnızca eğlence amaçlı olmadığını, aynı zamanda yol bilgileri, engel tanıma ve navigasyon yönlendirmeleri gibi işlevleri de sunduğunu belirtiyor. Ekran, potansiyel tehlikeleri 0,3 saniye önceden algılayabiliyor. Ancak “Road Rage Reliever” sisteminin güvenliği konusunda henüz bağımsız bir test ya da resmi sonuç yayımlanmış değil.
Xpeng’in çözümü, trafikteki duygusal tepkileri şiddetsiz ve dijital yollardan dışa vurmayı amaçlıyor. Ancak sistemin gerçek sürüş koşullarında işe yarayıp yaramayacağı hâlâ soru işareti. Eğlenceli görüntülerin, dikkat dağınıklığını mı artıracağı yoksa gerginlikleri gerçekten azaltıp azaltamayacağı, ancak daha fazla test ve zamanla netleşecek.