Rutin bir kontrol sırasında doktorunuz, “Bir de ek ultrason yapabiliriz ama bunu sigorta karşılamıyor. İster misiniz?” diye sorarsa, durup düşünmekte fayda var. Kulağa mantıklı gelse de, birçok bireysel sağlık hizmetinin (IGeL) faydası bilimsel olarak kanıtlanmamış durumda. Hatta bazıları risk bile barındırabiliyor.
Ek sağlık hizmetleri ne kadar tutuyor?
Bu tür hizmetler doğrudan hastaya fatura ediliyor ve ücretler değişiklik gösterebiliyor:
Kadın doğumda ultrason: 25–53 Euro
Göz tansiyonu taraması (glokom): 20–40 Euro
Ek kan testleri: 40–100 Euro
Daha kapsamlı ücret listeleri ve hizmetler için sağlık sigortası rehberlerinden faydalanılabilir.
Gerçekten faydalı mı?
IGeL hizmetlerinin değerlendirildiği bağımsız platformda yalnızca %4’lük bir kısmı “pozitif” veya “kısmen pozitif” not almış durumda. Yaklaşık yarısı ise “negatif” ya da “kısmen negatif” olarak değerlendiriliyor. Bu da bazı uygulamalarda potansiyel zararın, olası faydadan fazla olabileceğini gösteriyor.
Örneğin: Kadın hastalıkları alanında sıkça önerilen rahim ve yumurtalık ultrasonları, Almanya genelinde yılda yaklaşık 143 milyon Euro’luk bir hacme ulaşıyor. Ancak 200.000’den fazla katılımcıyla yapılan büyük çaplı çalışmalara göre, bu taramayı yaptıran ve yaptırmayan kadınlar arasında yumurtalık kanserinden ölüm oranlarında bir fark bulunmuyor. Dahası, her 100 kadından yaklaşık 3’ünün sağlıklı yumurtalıkları, yanlış pozitif sonuçlar nedeniyle gereksiz yere alınmış.
Her özel sağlık hizmeti kötü değil
Tüm IGeL hizmetleri gereksiz ya da zararlı değil. Seyahat aşıları, profesyonel diş temizliği ya da sporcu muayeneleri tıbbi açıdan gerekli olmasa da kişisel fayda sağlayabilir. Bu tür hizmetlerin bazılarını özel sağlık sigortaları ya tamamen ya da kısmen karşılayabiliyor – örneğin, cilt kanseri taraması, osteopati ya da hamilelikte yapılan toksoplazma ve sitomegalo testleri.
Ek ücretli sağlık hizmeti teklif edildiğinde ne yapılmalı?
Acelemeyin: Hemen karar vermek zorunda değilsiniz.
Sigortanızı arayın: Belki de masrafları karşılıyordur veya katkı sunuyordur.
Teklif alın: Özellikle lazer göz ameliyatı veya dövme sildirme gibi pahalı işlemler için birden fazla teklif alın.
Yazılı sözleşme imzalayın: Her işlem öncesi, içerik ve fiyatın yer aldığı yazılı bir tedavi sözleşmesi yapılmalı. Bu olmadan ücret ödeme zorunluluğunuz yok.
Fatura alın: Peşin ödeme yapmayın, faturasız ödeme zorunlu değil.
Osteopati ya da diş temizliği gibi belirli hizmetleri sık kullanıyorsanız, bu hizmetleri karşılayan bir sağlık sigortasına geçmek mantıklı olabilir. SGK karşılaştırmalarıyla ihtiyaçlarınıza uygun bir sigorta kurumu bulabilirsiniz.