Türk iş dünyası, Avrupa'nın Schengen yaptırımlarına karşı yeni bir pasaport arayışına girdi ve Karayip ülkelerine yatırım yaparak vatandaşlık elde etmeye çalışıyor. Karayip ülkeleri, İngiltere ve Schengen bölgesi dahil olmak üzere birçok ülkeye vizesiz giriş imkanı sağladığı için iş insanları tarafından tercih ediliyor.
Avrupa Birliği, 2023 yılı itibarıyla Türkiye'ye Schengen yaptırımlarını en ağır şekilde uygulamaya başladı. Benzer sıkıntılar İngiltere, ABD, Kanada ve hatta Çin gibi ülkelerde de yaşanıyor. Bu durum, ekonomik ve sosyolojik açıdan birçok soruna yol açmaktadır. Bu nedenle birçok iş insanı alternatif pasaport seçeneklerini araştırmaktadır. Karayipler'deki vatandaşlık programları, 100 bin dolardan başlayan yatırımlarla Avrupa, ABD, Çin ve hatta İsrail'e vizesiz giriş imkanı sunarak vize engelini aşmayı sağlıyor. Türkiye'den bu programlara yoğun ilgi gösterilmekte.
Henley&Partners Türkiye Direktörü Burak Demirel, vize krizinin vatandaşlık programlarının önemini bir kez daha vurguladığını belirterek, "Malta vatandaşlığı ile Amerika dahil olmak üzere 185 ülkeye vizesiz girebilirsiniz. Avusturya vatandaşlığı programı ile 188 ülkeye, St. Kitts ve Nevis, Grenada, Antigua ve Barbuda, St. Lucia ve Dominica gibi Karayip ülkelerinin vatandaşlıkları ile İngiltere ve Schengen bölgesine vizesiz girebilirsiniz. Küreselleşen dünyada ekonomik, siyasi ve salgın gibi bölgesel ve uluslararası krizlerden etkilenmek istemeyen insanlar için yatırım yoluyla oturum ve vatandaşlık planlamak artık bir ihtiyaç haline gelmiştir" şeklinde konuştu.
Vize krizi aynı zamanda fuarları da etkiledi. Türkiye'deki birçok iş insanı, fuarlara katılamadı. Almanya, küresel ekonomilerin fuar merkezi olarak kabul edilmesine rağmen fuarcılıkta tarihinin en kötü günlerini yaşamakta. Son 10 yılda fuar hacmi yüzde 33 oranında azalmış ve bu yıl katılım daha da düştü. Vize engelleri, kötü muamele ve yüksek fiyatlar düşüşün sebepleri arasında yer almakta. Türkiye'den birçok iş insanı, vize sorunu nedeniyle Almanya'ya gidemedi. Ortadoğu ve Asya gibi bölgelerdeki ülkeler ise uzun süredir Almanya'daki fuarlara katılmamakta.
Uzmanlara göre AB, son dönemde ekonomik resesyon ve Ukrayna savaşı sonrasında paranoya yaşamakta. AB'nin deprem sonrası göçmen akışından veya Türkiye'den yeni vatandaşlık alan insanların kendilerine göç edeceği endişesi taşıdığı belirtilmekte. Ancak iddia edilenin aksine AB'nin bu hamlesi, siyasi bir amaca yönelik. Başvurular, Almanya'da defalarca konser veren sanatçıları ve milyonlarca euro ihracat yapan iş insanlarını da kapsamakta.
Henley Global Passport Endeksi'ne göre, Türkiye en güçlü pasaportlar listesinde 110 ülkeye vizesiz veya varışta vize seçeneği sunarak 52. sırada yer almakta. AB ve Kanada gibi ülkelerde girişler zorlaşsa da diğer alternatif ülkeler, yerli turistler için yeni rotalar haline gelmeye başlamıştır. Turizm sektörü temsilcileri, vizesiz turlara olan ilginin geçen yıla göre %60 oranında arttığını belirtmekte.