Norveç’te yapılan gizli bir güvenlik testi, Çin menşeli elektrikli otobüslerde ciddi siber güvenlik açıklarını ortaya çıkardı. Uzaktan erişimle araçların kontrol edilebileceği endişesi, toplu taşımada güvenlik tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Oslo ve ülkenin toplu taşıma ağının yarısından sorumlu olan Ruter isimli kamu ulaşım şirketi, 2025 yazında gizli bir siber güvenlik testi gerçekleştirdi. Test, kullanılmayan bir yeraltı madeninde yürütüldü. Denemede biri Çinli Yutong firmasına ait yeni bir elektrikli otobüs, diğeri ise Hollanda üretimi üç yıllık VDL otobüsü olmak üzere iki araç incelendi. Şirket, sonuçları şimdi kamuoyuyla paylaştı.
Çinli üreticinin araçlar üzerindeki erişimi endişe yarattı
Ruter’in test raporuna göre, Yutong markalı otobüslerde üretici firmanın doğrudan dijital erişimi bulunuyor.
Şirket, her otobüse uzaktan yazılım güncellemesi ve sistem teşhisi yapabiliyor.
Batarya kontrol sistemine erişim sağlayabiliyor.
Güç bağlantısı, Romanya merkezli bir SIM kart üzerinden mobil ağ aracılığıyla kuruluyor.
Üretici, teorik olarak aracı uzaktan durdurabilir veya devre dışı bırakabilir.
Sürücü kapılarını açma, kapama ve kilitleme yetkisi de üreticide mevcut.
Ayrıca, otobüsle ilgili tüm teşhis verilerine, parametrelere ve hata kayıtlarına erişim sağlanabiliyor.
Uzmanlar, Yutong’un müşterilerine sunduğu Çin merkezli bir yazılım güncelleme platformunda da zafiyetler tespit etti. Bu açıkların platform sağlayıcısına bildirildiği ve daha sonra kapatıldığı belirtildi. Öte yandan, Rheinmetall gibi Avrupa savunma sanayii şirketlerinin de Çin’in artan dijital etkisinden endişe duyduğu ifade edildi.
Norveç’te 850’den fazla Yutong otobüsü hizmette
Norveç genelinde kullanılan 1350’den fazla Çin üretimi elektrikli otobüsün yaklaşık 850’si Yutong markasına ait. Şirket, Avrupa pazarına agresif biçimde girmeye çalışıyor. Almanya’da da Yutong modelleri test ediliyor; Kuzey Ren-Vestfalya eyaletindeki Hagen kentinde, 2025 yazında ilk Yutong otobüsünün toplu taşımada kullanılmaya başlandığı bildirildi.
Denetim firması PriceWaterhouseCoopers (PwC) tarafından yapılan analize göre, Almanya’daki yaklaşık 35 bin otobüslük toplu taşıma filosunun yaklaşık %10’u elektrikli araçlardan oluşuyor. En fazla elektrikli otobüs Hamburg’da hizmet veriyor. 2024 sonunda Alman pazarının %36’sı Mercedes-Benz tarafından domine edilirken, onu Polonyalı Solaris ve Münih merkezli MAN takip etti.
Çinli üreticiler Avrupa pazarına hızla giriyor
Uzmanlara göre yalnızca otobüslerde değil, elektrikli otomobil pazarında da Çinli markalar Avrupa’da giderek daha fazla pay elde ediyor. Bu durum, hem teknolojik bağımlılık hem de ulusal güvenlik açısından Avrupa ülkelerinde dikkatle izleniyor.
Fotoğraf: Yutong