İran’da süren savaşın etkileri yalnızca bölgesel güvenlikle sınırlı kalmadı; küresel havacılık sektörü de ciddi biçimde etkileniyor. Lufthansa Grubu, artan riskler nedeniyle Orta Doğu’daki birçok noktaya uçuşlarını uzun süreli olarak askıya alma kararı aldı. Buna rağmen şirket yönetimi, oluşan yeni tabloda bazı fırsatların da ortaya çıktığını değerlendiriyor.
Şirketin Frankfurt merkezinden yapılan açıklamaya göre Abu Dabi, Amman, Beyrut, Dammam, Riyad, Erbil, Maskat ve Tahran uçuşları 24 Ekim’e kadar durduruldu. Bu kararın arkasında güvenlik endişeleri ve operasyonel gerekçeler yer alıyor. Grup bünyesindeki Eurowings ise daha kısa vadeli bir planla Beyrut ve Erbil seferlerini 30 Nisan’a kadar askıya aldı.
Bu takvim; Lufthansa, Swiss, Austrian Airlines, Brussels Airlines, ITA Airways, Edelweiss ve Lufthansa Cargo için geçerli olacak. Öte yandan Dubai ve Tel Aviv uçuşlarının 31 Mayıs’a kadar yapılmayacağı bildirildi. Lufthansa Cargo’nun kargo seferleri ile Eurowings’in Tel Aviv uçuşları ise en azından 30 Nisan’a kadar durdurulmuş durumda.
Körfez merkezli havayolları zor durumda
Savaşın en belirgin etkilerinden biri, Körfez bölgesindeki büyük aktarma merkezlerinin işlevini kaybetmesi oldu. Emirates, Qatar, Etihad ve Gulf Air gibi şirketlerin merkezleri, kısa sürede ciddi bir duraksama yaşadı. Bu merkezler üzerinden her gün Avrupa’dan Asya, Avustralya ve Afrika’ya binlerce yolcu taşınıyordu.
Havacılık uzmanı Heinrich Großbongardt, savaş öncesi tabloyu şu sözlerle özetliyor:
"Körfez’deki şirketler, Avrupa ile Asya arasındaki toplam trafiğin yaklaşık yarısını çekiyordu. İlginç olan, ABD’den Asya’ya olan trafiğin de yaklaşık yüzde 10’unun bu hatlar üzerinden gerçekleşmesiydi.".
Direkt uçuşlara talep patladı
Körfez merkezli uçuşların aksaması, Avrupa merkezli havayolları için beklenmedik bir avantaj yarattı. Lufthansa CEO’su Carsten Spohr da bu durumu, rekabetin geçici olarak zayıflaması şeklinde değerlendirdi. İran’ın füze saldırılarıyla Körfez ülkelerini de hedef alması, bölgedeki havayolu şirketlerini doğrudan etkiledi.
Yolcular alternatif güzergah arayışına girerken, Avrupa’dan Uzak Doğu’ya yapılan direkt uçuşlara talep hızla arttı. Uçaklar tamamen dolarken, bilet fiyatları da keskin şekilde yükseldi. Havacılık danışmanı Gerald Wissel’e göre talepteki bu ani artış fiyatları yukarı çekti. Nitekim Münih-Bangkok gidiş-dönüş bir uçuşun fiyatı Paskalya döneminde 3.300 Euro’ya kadar çıktı.
Kapasite sınırlı, maliyetler artıyor
Artan talebe rağmen havayolu şirketleri kapasite artırmakta zorlanıyor. Lufthansa, British Airways ve Singapore Airlines ek seferler düzenlese de yeni uçak üretiminde yaşanan gecikmeler nedeniyle arz sınırlı kalıyor. Boeing ve Airbus’ın üretim hızının talebi karşılayamaması bu sorunu derinleştiriyor.
Bunun yanı sıra İran, Irak ve Ukrayna hava sahalarının kapalı olması, Asya ile Avrupa arasındaki uçuş rotalarını dar koridorlara sıkıştırdı. Bu durum birçok hatta ciddi sapmalara ve ek maliyetlere yol açıyor.
Lufthansa CEO’su Spohr, sürecin ne kadar süreceğine dair belirsizliğe dikkat çekerek şunları söyledi:
"Bu etkinin Körfez bölgesinde ne kadar süreceğini bilmiyoruz. Bunun kalıcı bir kırılma mı yoksa geçici bir durum mu olduğu henüz net değil.".
Öte yandan havacılık veri şirketi Cirium’un verilerine göre Dubai Havalimanı kapasitesini yeniden artırmaya başladı ve Emirates planlanan uçuş programının yaklaşık yarısını yeniden devreye alabildi. Buna karşın Doha’daki Qatar Airways ve Bahreyn merkezli Gulf Air’de durgunluk büyük ölçüde devam ediyor.
ARTI49