Daha önce yalnızca kümes ve yabani kuşlarda görülen kuş gribi (H5N1) virüsü, şimdi kediler ve köpeklerde de tespit edildi. Özellikle ABD'de vaka sayıları artarken, bilim insanları bu gelişmeyi "sessiz bir pandemi" olarak tanımlıyor ve küresel çapta uyarılarda bulunuyor.
ABD'de süt ineklerinden sonra kedilerde yayılıyor
ABD’de New Jersey başta olmak üzere çeşitli eyaletlerde kedilerde kuş gribi vakaları rapor edildi. Virüsün kediler için son derece öldürücü olduğu belirtiliyor. Uzmanlara göre bulaşma; hasta kuşlarla temas, steril olmayan hayvan mamaları veya enfekte süt ürünleri yoluyla gerçekleşebiliyor.
Virüs daha önce süt ineklerinde de görülmüştü. Bu durumun ardından bilim insanları, kuş gribinin süt ve süt ürünleri yoluyla yayılabileceğini değerlendiriyor.
“Sessiz pandemi” uyarısı: İnsanlara geçme riski artıyor
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC), bazı süt ve tavuk endüstrisi çalışanlarında da virüsün izine rastlandığını açıkladı. Şu an için insan sağlığına yönelik riskin "düşük" olduğu ifade edilse de, CDC ve yerel otoriteler bu kişileri yakından takip ediyor.
Science dergisinde yayımlanan bir makalede ABD’li uzmanlar, “H5N1 pandemisine hazırlıklı olun” çağrısında bulundu. Bilim insanları, virüsün ciddi hastalıklara yol açabileceğini ve yayılma potansiyelinin yüksek olduğunu vurguladı:
“Çoğu insan vakası hafif geçse de, kuş gribi ağır hastalıklara neden olabilir. Bu nedenle hızlı ve etkili önlemler alınmalı.”
Avrupa'da henüz insan vakası yok ama önlem şart
Avusturya Sağlık Bakanlığı, şu ana kadar Avrupa Birliği ülkelerinde insanlarda kuş gribi vakasına rastlanmadığını bildirdi. Ancak bakanlık, özellikle vahşi kuşlar ve kümes hayvanlarıyla temastan kaçınılması ve el hijyenine dikkat edilmesi yönünde vatandaşlara uyarıda bulundu.
Yeni aşı teknolojileri ve pandemi planları gündemde
Bilim insanları, kuş gribine karşı küresel düzeyde daha etkili mücadele için şu çağrılarda bulundu:
Yeni pandemi aşılarının geliştirilmesi ve onay süreçlerinin hızlandırılması
Hayvan ve insan sağlığı arasında koordinasyonun artırılması
Farklı senaryolara göre kapsamlı pandemi planları hazırlanması