Almanya’da Bürgergeld desteği alan kişilerin 2025 yılında iş merkezlerinden gelen karar ve yazılara yönelik itirazları önemli ölçüde arttı. Federal İş Ajansı verilerine göre yıl boyunca yaklaşık 500 bin itiraz yapıldı. Bu, bir önceki yıla göre 78 bin 310 artış anlamına geliyor. Ayrıca açılan dava sayısı da 4 bin 380 artarak 48 bin 800’e yükseldi.
Verilere göre yapılan itirazların yüzde 60’ından fazlası reddedildi. Yaklaşık 150 bin dosyada ise karar ancak itiraz sürecinde tamamlanabildi. Bunun nedeni genellikle eksik belgelerin sonradan sunulması ya da katılım yükümlülüklerinin sonradan yerine getirilmesi oldu. Dava aşamasına taşınan dosyaların üçte ikisinde de mahkemeler Jobcenter’ları haklı buldu.
En çok tartışma “kira desteği” konularında
İtirazların büyük bölümü barınma ve kira ödemeleriyle ilgili kararlar üzerine yapıldı. Bu durum davalarda da benzer şekilde öne çıktı. Gelir veya mal varlığı hesaplamaları, yardım iptali ve geri ödemeler en sık itiraz edilen diğer başlıklar oldu. Buna karşılık, sosyal yardım kesintilerine yönelik şikayetler oldukça düşük kaldı. Aralık 2025’te kaydedilen 123 bin 500 itirazın sadece 2 bin 366’sı kesinti kararlarına yönelikti.
Federal İş Ajansı, itiraz ve davaların nedenlerine ilişkin genel veri toplasa da, ayrıntılı bir neden dağılımı sunmadı. Kurum, artışın nedenine dair net bir açıklama yapamazken, önceki yıllarda itiraz oranlarında düşüş eğilimi bulunduğunu hatırlattı.
Ödemelerdeki teknik detaylar anlaşmazlık yaratıyor
Ajans sözcüsüne göre, bazı anlaşmazlıklar Bürgergeld ödemelerinin ay başında yapılmasından kaynaklanıyor. Sözcü, “Ay içinde gelir elde edilirse veya miras ya da bağış gibi beklenmedik bir varlık ortaya çıkarsa, yardım önceden tam yatırıldığı için fazla ödeme oluşuyor. Jobcenter bu fazla tutarı geri talep etmek zorunda kalıyor” dedi.
Benzer bir durum konut giderlerinde de yaşanıyor. Isıtma gideri iadesi gibi durumlarda, geriye dönük bir alacak oluştuğunda yardım alan kişiler fazlayı geri ödemek zorunda kalıyor. Ayrıca hane halkı sayısındaki değişiklikler veya yüksek kira nedeniyle yapılan masraf düşürme uyarıları da sıkça itiraz konusu oluyor.
Federal İş Ajansı istatistikleri, Hartz IV sisteminin yürürlüğe girdiği dönemden bu yana itiraz ve dava sayısının genel olarak azaldığını, ancak 2023’te Bürgergeld’in başlamasıyla birlikte yeniden artışa geçtiğini gösteriyor. O yıl itiraz sayısı 90 binden 97 bin 400’e çıkmıştı. Uzmanlar, yeni sosyal yardım sisteminin benzer bir artışı yeniden tetikleyebileceğini düşünüyor.