Almanya’da uzmanlar, Eifel bölgesinde yaşanabilecek bir yanardağ patlamasının ülke tarihinde eşi görülmemiş bir doğa felaketine yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Duisburg-Essen Üniversitesi’nden emekli jeoloji profesörü Ulrich C. Schreiber, olası bir patlamanın sonucunda Ren Nehri’nin tıkanabileceğini ve bunun geniş çaplı taşkınlara neden olabileceğini belirtiyor.
Schreiber’e göre patlamanın ardından nehir yatağı çökerse, devasa su kütleleri özellikle Hessen eyaletinin büyük bölümünü sular altında bırakabilir. En büyük risk bölgelerinden biri Frankfurt çevresi olarak görülüyor. Profesörün hesaplamalarına göre, taşan Ren suları Frankfurt Havalimanı’nın terminallerinde bir metre yüksekliğe ulaşabilir ve hava trafiğini tamamen durma noktasına getirebilir.
Geçmişte benzer felaketler yaşandı
Uzmanlar bu olasılığı geçmişte yaşanan jeolojik olaylara dayandırıyor. Yaklaşık 80 ila 100 bin yıl önce meydana gelen benzer patlamalar, Ren Nehri’nin akışını kesintiye uğratmıştı. Schreiber’in t-online’a yaptığı açıklamaya göre, olası bir ilk patlama, çevredeki dik yamaçları yıkarak nehri anında bloke edebilir.
Böyle bir senaryoda etkiler kısa sürede hissedilebilir. Özellikle bahar aylarında, eriyen kar sularıyla birlikte artan yağışlar taşkın riskini katlayabilir. Patlama sonrası nehir akışının durması, bölgedeki su seviyesini haftalar içinde tehlikeli boyutlara ulaştırabilir.
Eifel hâlâ aktif, ama acil tehlike yok
Schreiber, bu tür bir patlamanın “önümüzdeki bir milyon yıl içinde kesinlikle” gerçekleşeceğini söylüyor, ancak yakın zamanda bir tehdit bulunmadığını vurguluyor. Yine de Eifel bölgesindeki volkanik faaliyetler yakından izleniyor. Yaklaşık 100 kilometrelik çapıyla “Eifel plume”un beklenenden daha geniş bir alanı kapsadığı ve sınırların ötesine taştığı bildiriliyor.
Koblenz’in kuzeyindeki Neuwied Havzası, jeologların en çok dikkatini çeken alanlardan biri. Helmholtz Jeobilim Araştırma Merkezi (GFZ) verilerine göre, bölgede yer altı gazlarında olağandışı değerler tespit edildi. Ekim 2024’te Laacher See altında, 12 saat içinde birden fazla küçük deprem kaydedildi.
Bu depremler insanlar tarafından hissedilmese de yer altındaki hareketliliğin sürdüğünü gösteriyor. 2013’ten bu yana, bilim insanları bölgede derinlerde meydana gelen düşük frekanslı depremler gözlemliyor; bu durum magmanın hâlâ hareket halinde olduğunu kanıtlıyor. Vulkane.net’e göre bu, yakın zamanda bir patlama beklenmesi gerektiği anlamına gelmiyor ancak Eifel volkanlarının yeniden etkinleşme potansiyelini açık biçimde ortaya koyuyor.
Milyonlarca yıllık jeolojik miras
Yaklaşık 5.300 kilometrekarelik alana yayılan Eifel, Rheinland-Pfalz, Kuzey Ren-Vestfalya, Belçika ve Lüksemburg sınırlarına uzanıyor. Bölge tanımlamaya göre 270 ila 800 arası yanardağa ev sahipliği yapıyor. Eifel’deki volkanik faaliyetler 60 milyon yıl öncesine kadar uzanıyor; son patlama ise 13 bin yıl önce Laacher See’de meydana gelmişti. Hatta Hessen’in ortasında yer alan Vogelsberg’in de aslında sönmüş bir volkan olduğu biliniyor.