Adriyatik kıyılarında balıkçılar ağlarına güvenemez hale geldi. Bir zamanlar pazar tezgahlarını süsleyen iri sardalyeler, son yıllarda her geçen sezon daha da küçülüyor. Bu durum, bilim insanlarını olduğu kadar İtalya’daki balıkçılık sektörünü de derin bir krize sürüklüyor.
Frontiers in Marine Science dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, Adriyatik’teki sardalya popülasyonunun son 20 yılda belirgin biçimde küçüldüğünü ortaya koydu. Uzmanlar, Chioggia ve Ancona limanlarında 2000–2021 yılları arasında toplanan verileri inceleyerek çarpıcı bir sonuca ulaştı.
Araştırmada, “Aşırı avlanma temel neden olmaya devam ediyor; filo sayısı nominal olarak azalsa da teknolojik gelişmeler balıkçılık gücünü artırıyor” ifadeleri yer aldı. Gelişmiş GPS sistemleri, güçlü motorlar ve son teknoloji sonar cihazları sayesinde balıkçılar hiç olmadığı kadar verimli hale gelirken, bu durum sardalya nüfusu için yıkıcı sonuçlar doğuruyor.
Isınan denizler sardalyeleri zorluyor
Sardalyeler, 20 santigrat dereceye kadar olan sularda en iyi şekilde büyüyor. Sıcaklık yükseldikçe, balıklar hem besin bulmakta zorlanıyor hem de metabolik stres altında kalıyor. Bu da küresel ısınmanın etkisiyle zaten aşırı avlanmış türlerin daha da zayıflamasına yol açıyor.
Uzmanlara göre küçük pelajik balıklar, deniz ekosistemlerindeki değişimleri gösteren önemli biyolojik göstergeler arasında yer alıyor. İklim kriziyle uzun yıllardır süren yoğun avcılığın birleşmesi, geleneksel balık türlerinin yok olmasına yol açabilir. Bu durum yalnızca ekolojik değil, kıyı bölgeleri için sosyal ve ekonomik açıdan da ciddi sonuçlar doğuruyor.
Bilim insanları, dikkatsiz yönetim politikalarının iklim değişikliği döneminde geri dönülmez sonuçlar yaratabileceğini vurguluyor. Bu durum, geleneksel üreme alanlarının kaybı, kalıcı olarak küçülen balıklar ya da ekolojik dengeyi geri dönüşsüz biçimde bozacak eşiklerin aşılması gibi sonuçlar doğurabilir.
2025’te yeni kotalar geliyor
Adriyatik’te sardalya ve hamsi avcılığı için 2025’ten itibaren bağlayıcı maksimum av kotaları yürürlüğe girecek. Uzmanlar, miktar temelli üst sınırların getirilmesini doğru yönde önemli bir adım olarak değerlendirirken, mevcut sardalya stoklarının zayıf olmasına rağmen belirlenen kotaların çok yüksek tutulduğunu ifade ediyor.
Balıkçılık politikalarının hala yüksek verim hedefinin etkisinde olduğunu belirten araştırmacılar, balık stoklarının kötü yıllarda bile ayakta kalabilmesi için uzun vadeli ve temkinli bir yönetim anlayışının benimsenmesi gerektiğini savunuyor.
İtalyan balıkçılar ekonomik baskı altında
Özellikle Chioggia çevresindeki kuzey Adriyatik’te durum daha da vahim. Sardalya avına odaklanan balıkçılar, küçülen balıklar nedeniyle gelir kaybı yaşıyor. İtalya Tarım Bakanlığı verilerine göre sardalya, ülkede en çok avlanan ikinci tür konumunda. Ancak balıklar küçüldükçe kazanç azalıyor, kilogram başına fiyatlar ise artıyor.
2018–2021 arasında İtalyan balıkçı filosu yüzde 29 oranında küçüldü, bu da kıyı kasabaları için sosyoekonomik bir çöküşün habercisi olarak görülüyor.
Akdeniz’de yeni döneme geçiliyor
Akdeniz Balıkçılık Komisyonu, artan baskıya karşı daha sıkı düzenlemeleri yürürlüğe koyuyor. İtalyan Balıkçılık Derneği ANAPI, 2025’ten itibaren küçük pelajik türler için yeni av sınırlamaları, üreme dönemlerinde av yasağı ve yıllık kotaların kademeli düşürülmesini öngören kuralların uygulanacağını bildirdi.
Bilim insanları, sardalya stoklarının yeniden toparlanabilmesi için tarihi avlanma baskısı, teknolojik ilerlemeler ve iklim etkilerini bir arada değerlendiren bütüncül bir yaklaşımın şart olduğunu belirtiyor. Ancak bu durum, zaten zor durumda olan balıkçılar için yeni kısıtlamalar anlamına geliyor.