ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından ülkede milyonlarca kişi yerinden edildi. Yeni bir araştırmaya göre çatışmaların büyümesi halinde İran’dan kaçmak zorunda kalanların önemli bir bölümü Avrupa’ya yönelirken, en çok tercih edilmesi beklenen ülke Almanya olabilir.
Berlin merkezli araştırma kuruluşu Rockwool Foundation tarafından hazırlanan çalışmada, savaşın göç hareketleri üzerindeki olası etkileri incelendi. Birleşmiş Milletler verilerine göre ABD ve İsrail’in hava saldırılarının başlamasından bu yana İran’da üç milyondan fazla kişi yerinden edildi. Bu sayı yaklaşık 3,2 milyon iç göçmen anlamına geliyor.
Almanya en muhtemel hedef ülke
Araştırmaya göre İran’dan gerçekleşebilecek olası göç dalgasında Almanya öne çıkan hedef ülke olarak görülüyor. Rockwool Foundation Berlin Direktörü Christian Dustmann, göç akımlarının çoğu zaman daha önce kurulmuş sosyal ve toplumsal bağlar üzerinden şekillendiğini söyledi.
Dustmann, diaspora ağlarının göç kararlarında belirleyici rol oynadığını belirterek, bu bağlantıların insanların başka ülkelere gitmesini daha kolay ve daha az riskli hale getirdiğini ifade etti. University College London’da ekonomi profesörü olan Dustmann aynı zamanda çalışmanın ortak yazarları arasında yer alıyor.
Gallup tarafından 2024 yılında İran’da yapılan temsili bir kamuoyu araştırması da bu eğilimi ortaya koyuyor. Ankete katılanların yüzde 28’i Almanya’yı en olası göç hedefi olarak gösterdi. Almanya’nın ardından Kanada yüzde 13 ile ikinci sırada yer aldı. Türkiye yüzde 10 ile üçüncü olurken, Birleşik Krallık ve Fransa’nın payı yüzde 6’şar olarak kaydedildi.
Araştırmaya katılan 1007 kişinin 252’si o dönemde ülkeden ayrılmayı düşündüğünü belirtti. Rockwool Foundation’ın analizine göre bu niyetler, son yıllarda İran’dan gelen sığınmacıların yerleşim dağılımıyla büyük ölçüde örtüşüyor. 2025 yılı sonu itibarıyla İranlı sığınmacıların yüzde 29’u Almanya’da yaşıyor.
Göç rotaları mevcut ağları takip edebilir
Rockwool Foundation Berlin bünyesindeki Göç Araştırmaları Merkezi’nin Direktör Yardımcısı Tommaso Frattini de göç eğilimlerinin çoğu zaman mevcut toplulukların bulunduğu bölgelerle örtüştüğünü vurguladı.
Frattini’ye göre İran’dan olası bir göç dalgası yaşanması durumunda, insanların büyük ölçüde mevcut göç koridorlarını takip etmesi bekleniyor. Milano Üniversitesi’nde ekonomi profesörü olan Frattini, bu nedenle Avrupa’nın özellikle de Almanya’nın ön plana çıkabileceğini belirtti.
Bununla birlikte araştırmacılar, göç etme isteğinin her zaman gerçek bir göç hareketine dönüşmeyebileceğine dikkat çekiyor. Christian Dustmann, krizlerin ilk aşamalarında lojistik ve pratik engellerin göçü sınırlayabileceğini ifade etti.
Uzaktaki ülkelerin ulaşım ve vize süreçleri nedeniyle daha zor hedefler olduğunu belirten Dustmann, bu nedenle Kanada, ABD veya Avustralya gibi uzak destinasyonlara ulaşmanın daha güç olabileceğini söyledi. Bu durum Avrupa’yı daha erişilebilir hale getiriyor.
Almanya’da olası göç dalgası endişesi
İran’daki savaşın sürmesi Almanya’da da siyasi ve güvenlik tartışmalarını beraberinde getirdi. Hem iktidar hem de muhalefet kanadından bazı siyasetçiler, Almanya ve Avrupa’nın olası bir göç dalgasına karşı hazırlıklı olması gerektiğini dile getirdi.
Güvenlik birimleri ise olası düzensiz göç hareketlerinin iç güvenlik açısından riskler yaratabileceği uyarısında bulundu. Yetkililer, bu nedenle Avrupa ülkeleri arasında koordineli bir yaklaşımın önemine dikkat çekiyor.
ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a yönelik ortak hava saldırıları başlatmıştı. Savaşın ilk gününde Tahran’da düzenlenen saldırılarda İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ve İran yönetiminden bazı isimler hayatını kaybetmişti. İran ise o tarihten bu yana İsrail’e, bazı Körfez ülkelerine ve bölgede bulunan ABD hedeflerine füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenliyor.