İran’da yaşanan savaşın ekonomik etkileri Almanya’da ilk olarak akaryakıt fiyatlarında hissedilmeye başladı. Uzmanlara göre bu durum yalnızca yakıtla sınırlı kalmayabilir; önümüzdeki dönemde gıda fiyatlarında da artış yaşanabileceği değerlendiriliyor.
Almanya’daki ticaret araştırma kurumları, savaşın tedarik zincirleri üzerindeki baskıyı artırabileceğine dikkat çekiyor. Uzman değerlendirmelerine göre gıda tedarik süreçleri yüksek enerji ve lojistik maliyetleri gerektirdiği için uluslararası krizler fiyatlara doğrudan yansıyabiliyor.
Araştırma kuruluşları, Ukrayna’daki savaşın başlangıcında da benzer bir tablo yaşandığını hatırlatıyor. O dönemde nakliye, lojistik ve enerji maliyetlerindeki yükseliş kısa sürede tüketici fiyatlarına yansımıştı.
Küresel kriz üretim maliyetlerini etkileyebilir
Ekonomik araştırma kurumları, Ortadoğu’daki krizin hammadde piyasaları üzerinde yeni bir baskı oluşturabileceğini belirtiyor. Buna bağlı olarak Almanya’daki üretim maliyetlerinin de artabileceği ifade ediliyor.
Uzman değerlendirmelerine göre mevcut kriz, zaten kırılgan olan küresel tedarik zincirlerini zorlayabilir. Ancak gıda fiyatlarının ne zaman ve ne ölçüde artacağı konusunda kesin bir tahmin yapmak şu aşamada mümkün görülmüyor. Bu durumun büyük ölçüde krizin süresine ve uluslararası ticarette yaşanabilecek aksamalara bağlı olacağı belirtiliyor.
Bazı ürünlerde ani fiyat artışı ihtimali
Ticaret alanındaki akademik değerlendirmelere göre petrol fiyatlarındaki yükseliş kısa vadede gıda fiyatlarını sınırlı ölçüde etkileyebilir. Ancak özellikle Ortadoğu’dan ithal edilen bazı ürünlerde daha hızlı fiyat artışları görülebileceği ifade ediliyor.
Uzmanlara göre hurma, kuruyemiş çeşitleri, antep fıstığı ve bazı baharatlar gibi ürünler bu artıştan daha hızlı etkilenebilir.
Enflasyon yeniden yükselişe geçebilir
Ekonomi çevrelerinde ayrıca Hürmüz Boğazı’nın kapanması ihtimali de tartışılıyor. Böyle bir senaryonun küresel enerji piyasasında ciddi dalgalanmalar yaratabileceği belirtiliyor.
Bu gelişmenin, enerji ihtiyacını büyük ölçüde dış kaynaklardan karşılayan ülkeleri daha fazla etkileyebileceği değerlendiriliyor. Uzmanlara göre bu tür bir durumda arz ve talep dengesindeki değişim fiyatların yükselmesine yol açabilir.
Artan maliyetlerin süpermarket raflarına ne zaman yansıyacağı ise belirsizliğini koruyor. Ancak bazı değerlendirmelere göre ekmek ve süt ürünleri gibi temel gıda kalemlerinde fiyat değişimleri daha hızlı görülebilir.