Almanya’da hükümet, 17 Aralık’ta aldığı kararla Bürgergeld sistemini köklü biçimde değiştirerek “Grundsicherung” (Temel Güvence) adını verdiği yeni bir sosyal yardım modelini onayladı. Sadece isim değişikliğiyle sınırlı kalmayan reform, daha sert yaptırımlar içermesiyle dikkat çekiyor. Böylece üç yıl önce yürürlüğe giren Bürgergeld uygulaması sona ermiş oluyor.
Yeni sistemde ağır yaptırımlar öne çıkıyor
Yeni Grundsicherung modelinde yardım miktarının genel seviyesi aynı kalacak ancak iş merkeziyle işbirliği yapmayanlara yönelik yaptırımlar ciddi biçimde artırılacak. Yardımlarda %30 oranında kesinti uygulanabilecek, hatta bazı durumlarda tüm ödemeler tamamen kesilebilecek. Özellikle iş aramayan, eğitim kurslarına katılmayan veya uygun bir iş teklifini reddedenler doğrudan bu yaptırımlarla karşılaşacak.
Çalışma Bakanı Bärbel Bas tarafından hazırlanan yasa tasarısı, daha fazla kişiyi istihdama kazandırmayı ve sosyal yardımların kötüye kullanımını önlemeyi hedefliyor. Buna göre, yardım alan biri yükümlülüklerini yerine getirmezse üç ay boyunca ödemeleri %30 azaltılacak. Bu da aylık yaklaşık 150 Euro’luk bir kesinti anlamına geliyor.
Toplantı kaçıranlar da kesinti riskiyle karşı karşıya
Yeni düzenlemeye göre, Jobcenter randevularına gelmeyenler de cezalandırılacak. İkinci kez randevuyu kaçıranlar için bir aylık %30 kesinti uygulanacak; üçüncü kez gelmeyenler ise yardımlarını tamamen kaybedecek. Bu durumda kira ödemesi doğrudan ev sahibine yapılacak. Ancak kişi randevulara katılmamaya devam ederse barınma yardımı da iptal edilecek.
Anayasa Mahkemesi’nin 2019 kararına dayandırıldı
Reformun dayandığı hukuki temel, 5 Kasım 2019 tarihli Federal Anayasa Mahkemesi kararı. Mahkeme o dönemde, devletin sosyal yardımı en fazla %30 oranında azaltabileceğine hükmetmiş, daha yüksek kesintilerin insan onurunu zedelediğini belirlemişti. Ancak aynı kararda, yardım alan kişinin bilerek ve isteyerek uygun bir işi reddetmesi durumunda tamamen ödeme kesintisinin da mümkün olabileceği de ifade edilmişti.
Yeni yasayla birlikte hükümet, bu sınırları sonuna kadar kullanıyor. Artık ilk ihlalde bile doğrudan %30 kesinti uygulanacak. Yardım alan kişi yükümlülüğünü sonradan yerine getirirse ceza kaldırılabilecek, ayrıca Jobcenter her durumda “olağanüstü zorluk” olup olmadığını değerlendirecek.
Yeni Grundsicherung yasasının yürürlüğe girmesi için Bundestag onayı gerekiyor. Onaylanması halinde reformun 1 Temmuz 2026 tarihinde uygulanmaya başlaması planlanıyor.