OKTAN ERDİKMEN - Bir süredir basında, gurbetçilere kesin dönüşte beraberlerinde getirdikleri araçlarla ilgili olarak, vergi muafiyeti sağlandığına ilişkin haberler yer alıyor. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan bu tebliğe göre, Türkiye'ye kesin dönüş yapanlardan, 3 yıldan eski olmayan araçları için gümrük vergisi alınmayacak. Ancak bu kanun zaten vardı. Yurt dışındaki görevlerini tamamlayıp da yurda dönen kamu görevlilerini, Türk vatandaşlığına geçenleri kapsayacak şekilde bazı değişiklikler yapıldı. Gurbetçiye sağlanan herhangi bir fayda söz konusu olmamasına rağmen, yandaş kanallar Kapıkule’den giren vatandaşlara mikrofon uzatıp, “Gurbetçiye gümrük vergisi muafiyeti hakkında ne diyorsunuz?” diye soruyorlar. Vatandaş da konuyu bilmediği için, bedelsiz araç getirebileceğini sanıyor ve bu değişiklikten çok memnun olduğunu söylüyor.
Reklamlarda kullanılan kelimeler çok güzel: Muafiyet, bedelsiz, araç getirme hakkı…
Ancak konunun detaylarını incelediğimizde, işin aslının öyle olmadığını görüyoruz.
50 binlik araç 150 bine geliyor
Gümrük muafiyeti uygulanan araç ithalatında 50 bin liralık bir araç için, katma değer vergisi (KDV), özel tüketim vergisi (ÖTV) gibi kalemler hesaba katıldığında, 2000 CC üzeri klasmanında ödenmesi gereken vergiler 100 bin lirayı buluyor.
ÖTV hesaplanırken, motor silindir hacmi dikkate alınıyor. 1600 CC altındaki araçlar için yüzde 60, 2000 CC üzeri araçlar için ise yüzde 160 ÖTV alınıyor. Aracın elektrikli, benzinli veya mazotlu olması, motor gücü gibi kıstaslar da değerlendirildiğinden, her araç için ayrı bir hesap yapılması gerekiyor.
Bedelsiz olduğu iddia edilen, kesin dönüşte beraberinde araç götürmede vergiler o kadar yüksek ki, toplam maliyet neredeyse aracın Türkiye’deki satış fiyatına denk geliyor.
Lüks ve silindir hacmi görece düşük olan araçlar için, Türkiye’deki fiyatlara göre küçük bir avantaj söz konusu olsa da, kanun o kadar karmaşık ki, birçok kişi araç götürmeyi aklından bile geçirmiyor.
THY indirimi gibi bir fiyasko
Vergi muafiyeti de, THY indirimi gibi fiyasko çıktı.
Bilindiği gibi, hükümet seçim öncesi THY biletlerinde yüzde 20 indirim yapılacağını hatta yapılmaya başlandığını açıklamış ancak seçimden sonra sadece business class ve esnek kategorisinde satılan pahalı biletlere indirim yapıldığı ortaya çıkmıştı.
Bu öyle bir indirim ki, indirim yapılan biletler, görece daha uygun fiyatla satılan ekonomi sınıfı biletlerinden çok daha pahalıya geliyor.
Şimdilerde, gurbetçiye gümrük vergisi muafiyeti diye reklam yapılan düzenlemede de, yüzde 160’a kadar ÖTV ödenmesi isteniyor.
Vergi muafiyeti, yurt dışında belirli bir süre yaşayan her gurbetçi aileye, Türkiye’ye kesin dönüşte beraberinde vergisiz, KDV’siz ve ÖTV’siz bir otomobil getirme hakkı tanımaktır.
Hükümet ve muhalefet bu düzenleme üzerinde çalışmalı.
Gurbetçiler de artık bazı sözlerin neden tutulmadığını sorgulamaya başlamalı…