Fransa, 15 yaşın altındaki çocukların sosyal medya kullanmasını yasaklayan yasayı kabul ederek bu alanda Avrupa Birliği’nde bir ilke imza attı. Parlamento tarafından büyük çoğunlukla kabul edilen düzenleme, yaz tatilinin ardından yürürlüğe girecek. Böylece Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un uzun süredir savunduğu hedef de hayata geçirilmiş oldu.
Parlamentodaki oylamanın ardından açıklama yapan Macron, “Bunun için mücadele ettim, artık kabul edildi: Yeni eğitim öğretim yılından itibaren 15 yaşın altındaki çocuklar için sosyal ağlar yasaklanacak” ifadelerini kullandı.
Yasa iki aşamada uygulanacak
Düzenlemenin kapsamı ve uygulanma yöntemi konusunda Fransa Parlamentosu uzun süre görüşmeler yürüttü. Avrupa Komisyonu’nun itirazlarının ardından metinde değişiklik yapıldı ve revize edilen yasa tasarısı yaz tatili öncesinde parlamentonun iki kanadından da onay aldı.
Fransa’nın planına göre yasak ve büyük sosyal medya platformlarının uygulayacağı yaş doğrulama sistemi iki aşamada devreye girecek. 1 Eylül’den itibaren yeni açılacak hesaplar için yaş kontrolü zorunlu olacak. 2027 yılının başından itibaren ise mevcut hesaplar da aynı uygulamaya dahil edilecek.
Yaş doğrulama tartışması sürüyor
Fransa, sosyal medya şirketlerinin yaş doğrulaması için, pornografik içeriklere erişimde kullanılan mevcut tekniklerden yararlanmasını istiyor. Ancak eleştiriler, ülkenin bu platformları tek başına böyle bir uygulamaya zorlayamayacağını savunuyor.
Avrupa Komisyonu da itirazını bu noktada dile getirdi. Komisyon sözcüsü, dijital platformlara yeni yükümlülükler getirme yetkisinin Avrupa Birliği’ne ait olduğunu belirterek, farklı ulusal sistemlerin ortaya çıkmasının hukuki belirsizlik oluşturabileceğini ve kuralların uygulanmasını zorlaştırabileceğini ifade etti.
Diğer ülkeler de benzer adımlar istiyor
İspanya, Yunanistan ve Avusturya’nın da belirli bir yaşın altındaki çocuklar için sosyal medya yasağını yasal düzenlemeyle hayata geçirmek istediği belirtildi. Almanya Aile Bakanı Karin Prien de ülkede benzer bir yasağı yürürlüğe koymayı planladığını açıkladı.
Bununla birlikte, üye ülkelerin bu tür yaş sınırlarını teknik olarak uygulayabilmesi büyük çevrim içi platformların iş birliğini gerektiriyor. Platformlara yeni yükümlülük getirme ve bunların uygulanmasını sağlama yetkisi ise yalnızca Avrupa Komisyonu’nda bulunuyor. Komisyon, dijital yaş sınırlarına ilişkin ortak çerçevenin nasıl oluşturulabileceğini belirlemek amacıyla uzmanlarla çalışmalarını sürdürüyor.
Bu nedenle Fransa, Almanya ve diğer üye ülkelerin TikTok, Instagram ve Snapchat gibi platformlara tek taraflı yeni kurallar getirmesi mümkün görülmüyor. Böyle bir kararın Avrupa Birliği düzeyinde alınması gerekiyor. Buna karşılık, sosyal medyanın hangi yaşa kadar yasaklanacağına ilişkin ulusal düzenlemelerin ise üye devletlerin yetki alanında kalabileceği değerlendiriliyor.