TAHRAN (AA) -İBRAHİM ERDEM- İran Meclisi Türkiye Dostluk Grubu Başkanı Mueyyid Hüseynisadr, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın İran'a düzenleyeceği ziyaretin "İki ülke arasındaki ilişkilerde yeni dönemin başlangıcı olacağını" söyledi.
Yaklaşık bir ay sonra İran’a resmi ziyarette bulunacak olan Erdoğan’ın ziyaretini ve Ankara-Tahran arasındaki ilişkileri AA'ya değerlendiren Hüseynisadr, “Türkiye ve İran arasındaki ilişkilerin önü açık ve bu iyi ilişkiler iki ülkeye aydın bir gelecek vaat ediyor” dedi.
-"İki ülke ticaretinde Dolar ve Avro işlem görmeyecek"
Erdoğan'ın ziyareti öncesi son hazırlıkların yapıldığını belirten Hüseynisadr iki ülke ticaretinde Amerikan Doları yerine milli para birimlerinin kullanılacağını söyledi.
Ankara ve Tahran arasındaki ticarette milli para birimlerinin kullanılmasına yönelik anlaşmanın sağlandığını bildiren Hüseynisadr, “İki ülke ticaretinde milli para birimlerinin kullanılmasını öngören anlaşma sonucunda artık dolar ve avro gibi para birimleri işlem görmeyecek. Diğer ülkelerle de milli para birimleriyle ticareti öngören anlaşmalar yapmak istiyoruz. Şimdilik Rusya ile mutabakat sağladık” dedi.
- Yeni demiryolu projesi
Türkiye tarafından yapılacak ziyaretler kapsamında ticari heyetlerin ağırlıklı olacağını belirten Hüseynisadr, “Yol yapım kapsamında müteahhitler gelecek ve İran’da fuarlar düzenlenecek. Yine, Azerbaycan eyaletindeki Hoy ve Maku bölgesindeki demir yolu ağı çalışmaları çerçevesinde, Türkiye'nin Van, Ağrı ve Iğdır demir yolu hattı, İran'ın Hoy, Maku ve Colfa demir yolu hattına bağlanacak" diye konuştu.
Türkiye ve İran’ın birbirini tamamlayan iki ülke olduğunun altını çizen Hüseynisadr şöyle devam etti:
"İki ülkenin birbirinden ayrılması, karşılıklı bir eksiklik olur. Diğer ülkelerle ilişkilerimizin zayıf olması ya da olmaması halinde bunun fazla bir zararı olmayabilir. Ancak İran ve Türkiye arasındaki ilişkilerin zayıflaması, her iki ülkeye de önemli zarar verir. Her şeyden önce, dünya doğal gaz rezervlerinin yüzde 16'sı İran'da ve Türkiye'nin bu enerji kaynağına ihtiyacı var. İran, doğal gaz, petrol veya elektrik gibi Türkiye'nin enerji ihtiyaçlarını karşılayabilir. Ayrıca İran'da zengin bazı maden kaynakları var ve maalesef bunlardan yeterince faydalanamıyoruz. Bizim de demir ve krom madenlerinin çıkarılması ve işlenmesinde Türkiye ile ortak yatırımlara ihtiyacımız var. Türkiye'nin gıda ve tekstil gibi alanlarda zengin tecrübeleri var. Biz de Türkiye'nin sahip olduğu bu tecrübelerden yararlanmak istiyoruz.”
-Ortak otomobil üretme projesi
İki ülkenin 160 milyona ulaşan nüfus potansiyeline dikkati çeken Hüseynisadr, İran ve Türkiye’nin ortak çalışmalar yapmasının dünya piyasalarını etkileyeceğini söyledi.
Avrupa Birliği'ne (AB) üye ülkeler arasında olduğu gibi, İslam ülkeleri arasında da ortak üretim yapılması gerektiğini dile getiren Sadr, "AB üyesi ülkelerinin ürünleri üzerinde ürünün üretildiği ülkenin ismi değil, “Avrupa Üretimi” yazıyor. Biz de İslam ülkeleri olarak bu şekilde bir uygulama yapmak durumundayız. Ortak üretimlerimiz olmalı. Bu kapsamda Türkiye ile ortak otomobil üretimi konusunda görüşmeler yapıldı. İran ve Türkiye'nin ortak üretiminin bir otomobil olması düşünülüyor. Bunun dışında da birçok ortak çalışmalarımız olabilir” diye konuştu.
- Türkiye ile ortak askeri işbirliği önerisi
Türkiye ve İran arasında askeri ilişkilerin arttırılması ve bu kapsamda iki ülkenin ortak askeri çalışmalar yapması gerektiğini belirten Hüseynisadr, şöyle konuştu:
"İran meclisindeki Türkiye Dostluk Grubu Başkanı olarak, iki ülke arasında ortak askeri çalışmalar yapılması önerisinde bulundum. Ortak tatbikatlar yapalım. Ortak askeri teçhizatlar üretelim. İkili anlaşmalarımız olsun. Kıyamete kadar dostluğumuz kalıcı olmalı. Bizim bir çok ortak kültürümüz var. Türkiye ile ortaklıklarımız diğer ülkelerle olan ortaklıklarımıza benzemez. Türkiye'deki yöneticiler ve iktidar oldukça adil. İran'a bakışları da olumlu. Dolayısıyla iki ülkenin potansiyeli oldukça geniş"
Geçen hafta Türkiye’yi ziyaret eden İran İletişim ve Teknoloji Bakanı Mahmud Vaizi’nin heyetinde de bulunan Hüseynisadr şunları kaydetti:
“Bilindiği gibi dört ay önce iki ülke arasında taşımacılık konusunda görüş ayrılıkları söz konusuydu. Bu durum iki ülkenin taşımacılık sektöründe bir dizi zarara yol açtı. Bu ziyarette iki ülke arasındaki mütekabiliyet esasına göre, İran nakliye araçlarının Türkiye'ye gitmesi, ya da Türkiye araçlarının İran'a gelmesi halinde yakıt farkı ödemesinin yapılmaması kararı alındı.
İki ülke arasında tercihli ticaret anlaşması imzalandığını da belirten Hüseynisadr anlaşmayla ilgili detayları şöyle açıkladı:
"İki ülke arasında imzalanan tercihli ticaret anlaşmasına göre, Türkiye'de 148, İran'da ise 125 kalem üründe gümrük tarifesinde indirime gidildi. Gümrük tarifelerinin aşamalı olarak sıfırlanmasına yönelik veya serbest ticaret olacak şekilde çalışmalar yapılıyor. Şimdilik iki ülke arasında yapılan anlaşma kapsamında, tercihli ticarete giren ürünler, her iki ülkede üç ayda bir yapılacak değerlendirme toplantılarıyla 15 kalem arttırılarak devam edecek."
- “Yabancı yatırımcılar arasında Türkiye’den yatırımcıları tercih ediyoruz”
Erdoğan'ın Tahran ziyaretiyle iki ülke arasında yeni bir dönemin başlayacağını, bu ziyarette büyük ekonomik işbirliği anlaşmalarının imzalanacağı bilgisini veren Hüseynisadr, Türkiye’deki yatırımcıları da İran’a davet etti.
Hüseynisadr şöyle devam etti:
"Tercihli ticaret, milli para birimleriyle ticaret, ortak otomobil, ortak ilaç üretimi, ortak organize sanayi siteleri, maden, yol yapım, rafine, petrokimya, enerji gibi ortak yatırım imkanları o kadar çok ki... İran'da elektrik üretimimiz oldukça fazla. Türkiye, ihtiyaç duyduğu elektriğin yüzde 60'ını ithal ediyor. Dolayısıyla Türkiyeli dostlarımızla ortak elektrik üretimi yapabiliriz. Üretilen elektriği de Türkiye'ye verebiliriz. Petrokimya ürünleri yada rafine alanlarında, petrol ve maden gibi alanlarda da yatırım yapılabilir. Bu alanda çalışmalar yapmak için yasal prosedür hazır. Petrol çıkarma yatırımları olursa, çıkarılan petrolün bir kısmı çıkaran tarafın, bir kısmı da bizim olacak şekilde düzenlemeler var. İran'da yatırım imkanları çok. Bir komşu ve dost ülke olan Türkiye'den yatırımcıların gelerek yatırım yapması bizi sevindirir. Yabancı yatırımcılar arasında Batılı yatırımcılar yerine komşu ve dost Türkiye'den kardeşlerin gelmesi bizim tercihimizdir."