Dubai’den iki üniversite öğrencisi, uçak kazalarında yaşanan büyük can kayıplarına karşı devrim niteliğinde bir çözüm geliştirdi. “Rebirth” adlı sistem, sadece yolcuların değil, uçağın tamamının korunmasını amaçlıyor. Airbag teknolojisine dayanan sistem, çarpma anını yumuşatarak can kaybını en aza indirmeyi hedefliyor.
Rebirth projesinin çıkış noktası hindistan faciası
Rebirth konsepti, Hindistan'da 2025 yılının Haziran ayında yaşanan ve 260 kişinin hayatını kaybettiği trajik uçak kazasından ilham aldı. Projeyi hayata geçiren isimler Eshel Wasim ve Dharsan Srinivasan. İki genç mühendis, bu sistemi yalnızca teknik bir çalışma değil, aynı zamanda bir vicdani görev olarak görüyor.
James Dyson Ödülü’ne aday gösterilen öğrenciler, sistemlerini tanıttıkları açıklamada, “Çoğu havacılık güvenlik sistemi kazaları önlemeye odaklı. Ancak çok azı, kazadan sağ çıkmaya yardımcı olmayı hedefliyor,” sözlerine yer verdi.
Beş katmanlı güvenlik kalkanı
Rebirth, kazadan sağ kurtulmayı mümkün kılacak beş farklı teknolojiyi tek bir sistemde birleştiriyor. Bu sistemler, kazayı önceden algılamaktan, yolcuları korumaya ve arama kurtarma faaliyetlerini kolaylaştırmaya kadar birçok işlev üstleniyor.
Yapay zeka takibi: Uçuş verilerini anlık izleyen yapay zeka; yükseklik, hız, motor durumu, yön, yangın ve pilot tepkilerini analiz ediyor. Düşüş kaçınılmaz hale geldiğinde ve uçak 900 metrenin altına indiğinde sistem otomatik devreye giriyor. İstenirse manuel olarak devre dışı bırakılabiliyor.
Airbag mekanizması: Uçağın burnu, alt kısmı ve kuyruğuna yerleştirilen yüksek hızlı airbag’ler iki saniye içinde açılarak çarpmanın etkisini emiyor. Bu yastıklar, çok katmanlı kumaştan üretilmiş ve uçağın gövdesini korumaya yönelik tasarlanmış.
Ters itki ve gaz püskürtücüler: Uçak motorları çalışıyorsa ters itki sistemi devreye girerek düşüş hızını azaltıyor. Motorlar çalışmıyorsa, özel gaz püskürtücüler ile hız ve dengesizlik %8 ila %20 arasında düşürülüyor.
Akıllı sıvılar: Koltuk ve kabin duvarlarına entegre edilen non-Newton tipi sıvılar, normalde esnekken çarpma anında sertleşerek yolcuların yaralanma riskini azaltıyor.
Kurtarma destek sistemi: Uçağın dış kaplaması parlak turuncu renkli, üzerinde GPS ve kızılötesi sinyal sistemleri ile aydınlatılmış çıkış işaretleri bulunuyor. Bu sayede kaza sonrası arama kurtarma faaliyetleri hızlanıyor.
Tüm sistemler, yapay zekâ kontrollü bir protokol dahilinde çalışıyor ve kriz anında otomatik olarak devreye alınıyor.
Rebirth sisteminin bir diğer dikkat çeken yönü, sadece yeni üretilecek uçaklara değil, mevcut modellere de entegre edilebilecek şekilde tasarlanmış olması. Şimdilik yalnızca fikir aşamasında olan proje, önümüzdeki beş yıl içinde uygulanabilir hale gelmesi beklenen bir potansiyele sahip.