Almanya’da Deutsche Bahn (DB) ile makinistleri temsil eden sendika arasında ücret pazarlıkları yeniden başladı.
Şimdilik grev gündemde olmasa da, tarafların başlangıç noktalarında bile uzlaşamaması nedeniyle sert müzakereler bekleniyor.
Ücret pazarlığında ilk anlaşmazlık
DB ile Gewerkschaft Deutscher Lokomotivführer arasındaki görüşmeler bu hafta start aldı. Makinistler için Şubat ayı sonuna kadar grev yasağı bulunsa da, müzakerelerin sakin geçmesi beklenmiyor. Taraflar, mevcut maaş seviyeleri konusunda dahi farklı rakamlar telaffuz ediyor.
DB’ye göre GDL tarifesine tabi makinistler, 39 saatlik haftalık çalışma süresinde, vardiya ve hafta sonu ekleri dahil yıllık ortalama 55.700 Euro brüt kazanıyor. Bu da aylık yaklaşık 4.600 Euro anlamına geliyor. Deneyim ve göreve göre yıllık gelir 52 bin ile 61 bin Euro arasında değişiyor.
Sendika ise bu hesabı kabul etmiyor. GDL’ye göre bu rakamlar doğru olsaydı, talep ettikleri artış neredeyse gerçekleşmiş olurdu. Sendika, toplamda yüzde 8 zam istiyor. Bunun yüzde 3,8’i doğrudan maaş artışı, kalan kısmı ise tarife yapısında değişiklikler ve daha yüksek ek ödemeler yoluyla sağlanmak isteniyor.
Kim ne kadar kazanıyor?
Mevcut sözleşmeye göre temel maaşlar aylık yaklaşık 3.550 Euro brüt seviyesinden başlıyor. Beş yıllık deneyimin ardından bu rakam yaklaşık 100 Euro artıyor. 30 yılı aşan mesleki kıdeme sahip makinistlerde temel maaş 4.080 Euro civarında. Buna çeşitli ek ödemeler ekleniyor.
Göreve göre de önemli farklar var. Yurt dışı sefer yapan makinistler, deneyime bağlı olarak 3.700 ile 4.250 Euro arasında temel maaş alıyor. Sadece istasyon içinde çalışan manevra makinistleri ise 3.300–3.850 Euro bandında kalıyor.
Çalışma süresi de kazancı doğrudan etkiliyor. İki yıl önceki sözleşmeyle makinistlere haftada 35 ile 40 saat arasında bireysel çalışma süresi seçme hakkı tanındı. GDL’ye göre altı yıllık deneyimi olan bir makinist, 35 saatte yaklaşık 3.640 Euro, 36 saatte 3.750 Euro, 40 saatte ise 4.160 Euro temel maaş alıyor.
Ortalama ve gerçek kazançlar arasındaki fark
Almanya genelinde Federal İstatistik Ofisi verilerine göre, 2024’te tam zamanlı çalışanların medyan yıllık geliri 52.200 Euro oldu. Bu, aylık 4.350 Euroya karşılık geliyor. Ortalama yıllık gelir ise 62.200 Euro ile makinistlerin ortalamasının üzerinde.
Ancak medyan değerler dikkate alındığında tablo değişiyor. Ücret karşılaştırma platformları, DB’nin açıkladığından daha düşük rakamlar veriyor. Stepstone, makinistler için yaklaşık 43.000 Euro yıllık medyan gelir hesapladı. İş Ajansı ise bu meslek grubunda aylık ortalama 4.000 Euro civarında bir kazançtan söz ediyor.
İki sendika, tek işveren
DB’de GDL’nin yanı sıra Eisenbahn- und Verkehrsgewerkschaft de yetkili. Hangi sendikanın sözleşmesinin geçerli olacağı, ilgili şirketteki üye çoğunluğuna göre belirleniyor. DB’ye göre büyük maaş farkları yok, ancak çalışma süresi ve izin haklarında değişiklikler olabiliyor.
GDL sözleşmeleri sadece makinistleri değil, kondüktörler dahil yaklaşık 10 bin çalışanı kapsıyor. DB’de görev yapan yaklaşık 20 bin makinistin ise 1.900 kadarı memur statüsünde bulunuyor ve maaşları Bundeseisenbahnvermögen üzerinden ödeniyor.
Grev olur mu?
GDL’nin eski başkanı Claus Weselsky, sert üslubu ve uzun grevleriyle tanınıyordu. Yeni başkan Mario Reiß, bu turda Şubat sonuna kadar çözüm bulunabileceği görüşünde. Ama Reiß’e göre son söz DB’de:
"Grev konuşup konuşmayacağımıza müzakere ortağımız karar verecek."
ARTI49