Almanya’da salı akşamı yaşanan teknik arıza nedeniyle demiryolu ulaşımında büyük aksaklıklar meydana gelirken, seferlerin durması nedeniyle mağdur olan yolcuların hangi haklara sahip olduğu da gündeme geldi. Deutsche Bahn’ın sistemlerinde yaşanan sorun nedeniyle ülke genelindeki tren trafiği yaklaşık 90 dakika boyunca durma noktasına geldi.
Gelsenkirchen ve Kiel başta olmak üzere birçok istasyonda yolcular uzun süre beklemek zorunda kalırken, gecenin ardından en çok sorulan soru tazminat hakkı oldu. Uzman değerlendirmelerine göre mevcut bilgiler ışığında, gecikmeden etkilenen yolcuların tazminat talep etmesinin önünde bir engel bulunmuyor.
Olağanüstü durum kapsamına girmeyebilir
Avrupa Birliği yolcu hakları kurallarına göre demiryolu işletmeleri bazı durumlarda gecikme tazminatı ödemekten muaf tutulabiliyor. Aşırı hava olayları, doğal afetler veya demiryolu altyapısına dışarıdan yapılan müdahaleler bu kapsamda değerlendiriliyor. Hat üzerindeki kablo hırsızlıkları, kazalar ve intihar vakaları da bu istisnalar arasında yer alabiliyor.
Bununla birlikte yaşanan son olayda, üçüncü kişiler tarafından gerçekleştirilen bir siber saldırı ya da sabotaj olduğuna dair herhangi bir bulgu bulunmadığı belirtiliyor. Bu nedenle söz konusu teknik arızanın, demiryolu işletmesinin sorumluluk alanında kalan bir iç sistem sorunu olarak değerlendirilmesi bekleniyor.
Gecikme süresine göre ödeme yapılabiliyor
Teknik arıza nedeniyle varış istasyonuna en az 60 dakika gecikmeyle ulaşan yolcular, genel olarak bilet ücretinin yüzde 25’ini geri alma hakkına sahip. Gecikmenin 120 dakikayı aşması durumunda ise geri ödeme oranı yüzde 50’ye çıkıyor.
Burada esas alınan unsur, yolculuk sırasında yaşanan ara gecikmeler değil, rezervasyon yapılan seyahatin sonunda hedef istasyona fiilen kaç dakika geç ulaşıldığı oluyor.
Sefer iptallerinde bilet iadesi mümkün
Trenin tamamen iptal edilmesi ya da yolculuğun yaşanan aksaklık nedeniyle artık anlamlı şekilde gerçekleştirilememesi halinde, yolcular kısmi tazminat yerine bilet ücretinin iadesini talep edebiliyor. Duruma göre kullanılmayan kısmın tamamı veya bir bölümü geri alınabiliyor.
İptal veya ciddi gecikme nedeniyle koltuk rezervasyonunu kullanamayan yolcuların da rezervasyon ücretini geri isteme hakkı bulunuyor.
Gece saatlerinde yolda kalan yolcular için taksi masrafının otomatik olarak Deutsche Bahn tarafından karşılanacağı düşüncesi ise her durumda geçerli değil. Yolcunun evine ulaşabileceği başka bir ulaşım seçeneğinin bulunup bulunmadığı dikkate alınıyor. Örneğin gece otobüsü gibi alternatif bir bağlantı mevcutsa, taksi veya otel masraflarının karşılanması reddedilebiliyor.
Deutschlandticket sahipleri için farklı uygulama
Bölgesel trenlerde de uzun mesafe seferlerinde uygulanan yolcu hakları sistemi geçerli. S-Bahn, RB, RE ve IRE hatlarında seyahat eden yolcular da gecikme, sefer iptali veya kaçırılan bağlantılar nedeniyle hedef istasyona en az 60 dakika geç ulaşmaları halinde tazminat başvurusu yapabiliyor.
Ancak abonman türü biletlerde ve Deutschlandticket kapsamında farklı kurallar uygulanıyor. Deutsche Bahn’ın verdiği bilgiye göre Deutschlandticket sahipleri, yerel ulaşımda 60 dakika veya daha fazla gecikme yaşanması halinde olay başına 1,50 Euro talep edebiliyor. Ancak yasal alt sınır nedeniyle 4 Euro’nun altındaki tutarlar ödenmiyor. Bu nedenle ödeme alınabilmesi için birden fazla gecikme vakasının birikmesi gerekebiliyor.
Tazminat başvuruları en kolay şekilde DB Navigator uygulaması veya bahn.de üzerinden yapılabiliyor. Yolcuların “Geçmiş seyahatler” bölümünden ilgili bileti seçerek tazminat formunu doldurması ve özellikle varış istasyonundaki gerçek ulaşım saatini sisteme girmesi gerekiyor.