Çocuklar hastalandığında pek çok aile benzer bir tabloyla karşılaşıyor: Anne ya da baba, çocuğu kreş ya da okul için uyandırmak isterken yatağında hasta buluyor. Ebeveynlerin önemli bir kısmı bu süreçte çocuklarının yanında kalmak istiyor. Ancak bu da çoğu zaman işe gidememek anlamına geliyor. Böyle durumlarda çalışanlar, “çocuk hastalık günü” kapsamında izin talep edebiliyor. Hükümet 2024’te bu günlerin sayısını artırmıştı, ancak uygulamanın yıl sonuna kadar geçerli olduğu belirtiliyor. 2026’da ne olacağı ise merak konusu.
Çocuğun hastalığı, birçok aile için yalnızca bakım meselesi değil, aynı zamanda gelir kaybı riski. Eğer iş sözleşmesinde bu dönemde maaşın ödenmeye devam edeceği açıkça yer almıyorsa, ebeveynler sağlık sigortasına başvurarak çocuk bakım ödeneği alabiliyor. Apotheken Umschau’da yer alan bilgilere göre, pek çok sigorta kurumu gelir kaybının büyük kısmını karşılıyor. AOK ise örnek olarak, kaybedilen net ücretin yüzde 90’ını ödüyor. Ödenen tutardan emeklilik, bakım ve işsizlik sigortası primleri kesiliyor.
Başvuruda dikkat edilmesi gereken şartlar
Çocuk bakım ödeneği ya da çocuk hastalık günü için her aile otomatik olarak hak sahibi sayılmıyor. Belirli koşulların karşılanması gerekiyor. Ebeveynlerin dikkat etmesi gereken başlıklar şöyle sıralanıyor:
Ebeveynin çalışıyor olması ve kendisinin hastalık ödeneği alma hakkının bulunması
Çocuk ya da çocukların yasal sağlık sigortası kapsamında sigortalı olması
Aynı evde bakım konusunda yardımcı olabilecek başka bir kişinin bulunmaması
Çocuğun bakıma ihtiyaç duyduğunu gösteren doktor belgesinin alınması
Çocuğun 12 yaşın altında olması
Çocuğun engelli olması veya yardıma muhtaç durumda bulunması
Bu düzenleme, çocuğun beklenmedik şekilde kreşten daha erken alınması gerektiğinde ve işverenin bu nedenle günlük ücreti kestiği durumlarda da geçerli kabul ediliyor.
Gün sayısı sınırları ve özel durumlar
Federal Sağlık Bakanlığı tarafından açıklandığı üzere çocuk hastalık günlerinden memurlar da yararlanabiliyor, ancak onlar için gün sayısının daha düşük olduğu ifade ediliyor. İki ebeveynin bulunduğu ailelerde, çocuk başına gün sayısı 13 güne düşüyor. Tek ebeveynli ailelerde ise çocuk başına 26 gün öngörülüyor. Tüm çocuklar birlikte değerlendirildiğinde, toplam hak edişin tüm ebeveynler için 60 günle sınırlı olduğu aktarılıyor.
Yarı zamanlı çalışanlarda ise gün sayısı, haftalık çalışma günlerine göre değişiyor; yani hak, çalışılan gün sayısı üzerinden hesaplanıyor. Çocuk bakım ödeneğine başvuracak kişilerin, vergi beyannamesinde de dikkatli olması gerektiği vurgulanıyor.
2024 artışı sürüyor mu, 2025 için karar ne oldu
2024’te çocuk hastalık günleri artırılmış ve federal hükümet, bu günleri 10’dan 15’e yükseltmişti. Ancak bu programın yıl sonunda biteceği belirtiliyor. Federal Sağlık Bakanlığı’nın Ağustos ayında aldığı karara göre, çocuk hastalık günlerinin sayısı gelecek yıl için değişmeden kalıyor. Buna göre haklar şu şekilde:
Çiftler: Ebeveyn başına ve çocuk başına 15 gün
Tek ebeveynli aileler: Çocuk başına 30 gün
İki çocuk: Toplamda en fazla 60 gün
Üç ya da daha fazla çocuk: Toplamda en fazla 70 gün
Ağır vakalarda veya kazalarda çocukların hastanede yatması gerekebiliyor. Böyle durumlarda ebeveynlerin de çocukla birlikte hastaneye yatış yapabilmesine imkan tanınabiliyor. Bu durumda da belirli koşullarla çocuk bakım ödeneği hakkı doğabiliyor ve ödeme, hastanede kalış süresi boyunca devam edebiliyor. Buradaki temel şart, ebeveynin birlikte yatışının tıbben gerekli olması.