Baden-Württemberg Başbakanı Cem Özdemir, Almanya’daki yerel lehçelerin korunmasını savunarak standart Almanca konuşamamanın günümüzde bir dezavantaj olmadığını söyledi. Özdemir, insanların konuşma biçimine müdahale edilmemesi gerektiğini belirterek lehçelerin bölgesel kimliğin önemli bir parçası olduğuna dikkat çekti.
Yeşiller politikacısı Özdemir, “Eskiden hep böyle söylenirdi ancak günümüzde bu artık bir sorun değil. Parlamentoda çok ağır Bavyera lehçesiyle konuşan, Saksonya aksanıyla konuşan meslektaşlarım da vardı ve buna rağmen birbirimizi anlıyorduk” dedi.
Hem standart Almancayı hem de Svabya lehçesini konuşabilen 60 yaşındaki Özdemir, iki konuşma biçimi arasında oldukça hızlı geçiş yapabiliyor. Özdemir, Svabya lehçesi başta olmak üzere Almanya'daki yerel konuşma biçimlerinin daha özgüvenli kullanılmasından yana.
“Bizde dil polisi yok. Herkes ağzı nasıl alışmışsa öyle konuşsun” diyen Özdemir, kendisine yerel lehçeyle hitap edilmesinden her zaman memnuniyet duyduğunu söyledi.
Lehçeler kimliğin bir parçası
Özdemir'e göre lehçeler yalnızca bölgesel bir özellikten ibaret değil. Yerel konuşma biçimlerinin yaşatılmasının önemli olduğunu vurgulayan Özdemir, “Özellikle duygular söz konusu olduğunda bunları yazı dilinden çok daha farklı şekilde ifade edebiliyorsunuz” ifadelerini kullandı.
Lehçelerin aynı zamanda kimlik oluşturduğunu belirten Özdemir, “Bize renk katıyor, bizi birbirimizden ayıran özelliklerden biri oluyor” dedi.
Berlin'den Baden-Württemberg'e döndükten sonra Özdemir'in Svabya lehçesiyle daha sık konuştuğu da dikkat çekiyor. Eyalet Başbakanı, kendi anlatımına göre hangi konuşma biçimini kullanacağına bulunduğu ortama göre karar veriyor.
“Svabyalıların arasındaysam her zaman Svabya lehçesiyle konuşuyorum. Ortamda Svabyalı olmayanların bulunduğunu biliyorsam, yapabildiğim ölçüde standart Almanca konuşmaya çalışıyorum” diyen Özdemir, ortam ne kadar rahat ve samimiyse Svabya lehçesini o kadar fazla kullandığını belirtti.
Özdemir'in Svabya lehçesindeki en sevdiği ifadelerden biri “So isch na au wieder”. Bu söz, her şeyin iki farklı yönü bulunduğunu anlatmak için kullanılıyor.
Okullarda lehçeye daha fazla alan
Özdemir, yerel lehçelerin okullarda da daha güçlü bir yere sahip olması gerektiğini düşünüyor. Bu konuda geçmişe kıyasla önemli bir değişim yaşandığını belirten Başbakan, “Lehçeyi koruyup gelecek nesillere aktarmamızı güzel buluyorum. Çok şükür okullarda bu konuda birçok şey değişti” dedi.
Kendi öğrencilik döneminde durumun farklı olduğunu anlatan Özdemir, “Ben okuldayken Svabya lehçesiyle konuşulup konuşulamayacağı konusunda tartışmalar yaşanıyordu. Buna izin vermeyen bir Almanca öğretmenim vardı” ifadelerini kullandı.
O yıllarda yerel lehçeyle konuşmanın insanların önünü kapatabileceği ve kariyer imkanlarını olumsuz etkileyebileceği yönünde bir yaklaşımın kısmen hakim olduğunu belirtti.
Baden-Württemberg'de geniş lehçe çeşitliliği
Baden-Württemberg, Svabya lehçesinden Kurpfalz ve Hohenlohe lehçelerine kadar çok sayıda yerel konuşma biçimine ev sahipliği yapıyor.
Eyalet uzun yıllar boyunca “Her şeyi yapabiliriz. Standart Almanca hariç” sloganıyla tanıtıldı. Geçmişte okullardaki günlük yaşamdan zaman zaman uzaklaştırılan yerel lehçeler, bugün birçok yerde bölgesel kimliğin ve kültürün bir unsuru olarak korunup yaşatılıyor.