Çalışma Bakanı Bärbel Bas, koalisyon sözleşmesinde yer alan ve iş tekliflerini defalarca reddeden Bürgergeld (vatandaşlık maaşı) alıcılarına yönelik tam kesinti planına karşı temkinli bir tutum sergiliyor. Pazar günü ARD’de yayınlanan yaz röportajında Bas, bu konuda mahkeme kararlarını hatırlattı ve “asgari geçim düzeyinin her zaman korunması gerektiğini” vurguladı.
Bakan Bas yine de “artırılmış katılım yükümlülükleri”nden söz etti. Nitekim CDU ile ortak koalisyon sözleşmesinde bu da açıkça yer alıyor: “Çalışabilecek durumda olup da uygun işleri tekrar tekrar reddeden kişilerde, tüm yardımlar kesilir.”
Merz yaptırımların sertleşmesini isterken Bas farklı örnekler veriyor
Görevdeki ilk 100 günün ardından SPD ve CDU arasında Bürgergeld yaptırımları konusunda farklılıklar sürüyor. Başbakan Friedrich Merz ve CDU için, “tamamen reddedenler”e karşı tüm yardımların kaldırılması, merkezî bir seçim vaadiydi. Ancak Bas daha göreve başlar başlamaz, kira ve ısıtma giderlerini de kapsayan tam kesintilere karşı olduğunu açıklamıştı.
ARD’ye verdiği röportajda Bas, çalışabilir olup da iş tekliflerini reddeden kişilere karşı “daha sert” davranılması gerektiği konusunda genel bir mutabakat olduğunu belirtti. “Biraz daha fazla yükümlülük olmalı çünkü bu iş çok büyük paraları ilgilendiriyor,” diyen Bas, tam yardım kesintisi için ise farklı gerekçeler sundu.
Bas’a göre, örneğin Jobcenter’dan gönderilen mektupların “adres bilinmiyor” şeklinde geri dönmesi durumunda, yardımın derhal kesilmesini sağlayacak bir mekanizmanın var olması gerekiyor. Bu seçenek teknik olarak zaten mevcut ancak doğrudan yaptırımlara değil, başka bir yasal zemine dayanıyor.
“Asgari geçim düzeyi korunmalı” diyerek yasal sınırları hatırlattı
Tam yardım kesintileri konusunda temkinli duran Bas, Ukraynalı göçmenlerin çalışabilir olmalarına rağmen çalışmamaları halinde Bürgergeld’in tamamen kesilmesi taleplerine karşı da yasal sınırları hatırlattı. “Almanya’da mahkeme kararlarımız var. Bu kararlar uyruktan bağımsız şekilde asgari geçim düzeyinin korunması gerektiğini söylüyor,” ifadelerini kullandı.
Bu konuda en belirleyici engel, Federal Anayasa Mahkemesi’nin Kasım 2019’da Hartz IV yaptırımlarına dair verdiği karar. Karara göre, kişi ancak kendisine teklif edilen işle gerçekten ve doğrudan asgari geçim düzeyini karşılayabilecekse ve bunu kasıtlı, haklı bir gerekçe olmadan reddediyorsa, yardım kesintisi mümkün olabilir. Jobcenter çalışanlarına göre, bu katı koşullar nedeniyle, 2024 ilkbaharında yürürlüğe giren iki aylık tam kesinti uygulaması henüz fiilen devreye alınmadı.
Sonbaharda yeni öneriler gelecek
Çalışma Bakanlığı, Temmuz sonunda Yeşiller’in Bürgergeld yaptırımlarına dair verdiği soru önergesine yanıt olarak, “koalisyon sözleşmesindeki hükmün nasıl hayata geçirileceğinin halen değerlendirildiğini” açıkladı. CDU’nun seçim vaadinin nasıl uygulanacağı ise belirsizliğini koruyor. Bas, röportajında, sonbaharda “muafiyet süreleri, varlık sınırları ve katılım yükümlülükleri”ne ilişkin ilk önerilerin açıklanacağını duyurdu.