Temmuz ayında yürürlüğe girmesi beklenen milletvekili maaş artışı Almanya’da siyasi tartışma konusu oldu. Bundestag’daki birçok parti temsilcisi, bu yılki otomatik zamdan vazgeçilmesini gündeme taşıdı. Mevcut plana göre milletvekillerinin maaşı aylık yaklaşık 500 Euro artacaktı.
Federal Meclis’te görev yapan 630 milletvekilinin maaşı şu anda aylık 11 bin 833 Euro seviyesinde bulunuyor. Yasal düzenlemeye göre bu tutarın 1 Temmuz’dan itibaren 497 Euro yükselerek 12 bin 330 Euro’ya çıkması öngörülüyordu. Ancak özellikle hükümet koalisyonu içinde, ekonomik yüklerin arttığı bir dönemde bu artışın dondurulması gerektiğini savunanların sayısı artıyor.
Birlik Partileri Meclis Grup Başkanı Jens Spahn, planlanan sağlık reformunun yaz tatili öncesinde kabul edilmesi halinde milletvekillerinin de sembolik olarak fedakarlık yapması gerektiğini belirterek maaş artışının askıya alınabileceğini söyledi. Sol Parti ise sağlık reformundan bağımsız olarak maaş artışının durdurulmasını daha önce gündeme taşımıştı.
Maaş artışı otomatik hesaplanıyor
Milletvekili maaşlarındaki artış sistemi 2016’dan bu yana otomatik olarak uygulanıyor. Daha önce Bundestag’da her yıl ayrı müzakereler yürütülürken, son düzenlemeyle birlikte maaşlar Almanya’daki nominal ücret artışına endekslendi. Buna göre milletvekili maaşları her temmuz ayında, bir önceki yıl ülkedeki maaş artış oranı kadar yükseliyor.
Bu yıl için hesaplanan oran yüzde 4,2 oldu. Bu nedenle milletvekili maaşlarına yaklaşık 500 Euro zam yapılması planlandı.
Milletvekili maaşlarının geçmişi
Almanya Anayasası, milletvekillerinin bağımsızlıklarını koruyacak düzeyde “uygun bir ücret” alma hakkını güvence altına alıyor. İlk somut düzenleme 1950 yılında yapıldı. O dönemde parlamentodaki görev daha çok fahri bir iş olarak değerlendiriliyordu ve ödemeler oldukça düşüktü.
1958 yılına kadar milletvekilleri ayda 750 Alman Markı alıyordu. Bu tutarın günümüzdeki alım gücü yaklaşık 2 bin 400 Euro’ya denk geliyor. Daha sonra ödenekler federal bakan maaşlarının belirli bir oranına bağlandı. 1968’de artış yapıldı, ancak ödemeler uzun süre vergiden muaf kaldı.
1974 yılında Bundestag, milletvekili maaşlarını vergiye tabi hale getirdi. Federal Anayasa Mahkemesi ise bir yıl sonra milletvekillerine tam geçim sağlayacak seviyede ödeme yapılması gerektiğine hükmetti. Bunun ardından 1977’de yürürlüğe giren Milletvekili Yasası ile maaşlar yüksek mahkeme hakimlerinin gelir düzeyine yaklaştırıldı.
2014 yılında ise sürekli yaşanan maaş tartışmalarına son verilmesi amacıyla bugünkü otomatik sistem kabul edildi.
Devamsızlığa para cezası uygulanıyor
Bundestag üyeleri için klasik mesai sistemi uygulanmıyor. Milletvekillerinin giriş-çıkış takibi ya da çalışma saati hesabı bulunmuyor. Buna rağmen yıl içinde yaklaşık 22 oturum haftası planlanıyor ve bu dönemlerde katılım zorunlu tutuluyor.
Katılım yalnızca genel kurul çalışmalarını değil, komisyon ve çalışma grubu toplantılarını da kapsıyor. Milletvekillerinin yoklama listelerine imza atması gerekiyor. İmzayı unutanların maaşından o ay için 200 ila 300 Euro arasında kesinti yapılıyor.
Milletvekillerinin gerçek çalışma süresi konusunda ise kesin veriler bulunmuyor. Süddeutsche Zeitung’un 2018’de yaptığı ankete göre milletvekillerinin yüzde 90’ı haftada en az 55 saat çalıştığını bildirdi. Katılımcıların yaklaşık yarısı ise haftalık çalışma süresinin 70 saati geçtiğini belirtti.
Benzer verilerin geçmişte de kaydedildiği aktarılıyor. 1973 yılında bazı milletvekilleri, oturum olmayan haftalarda 70 saate, oturum haftalarında ise 80 saate kadar çalıştıklarını açıklamıştı. Bu hesaplamaya göre Bundestag üyelerinin saatlik kazancı yaklaşık 37 ila 42 Euro arasında değişiyor.