Yaklaşık 5 bin yıl boyunca buz tabakasının altında saklı kalan bir bakteri, bilim dünyasında şaşkınlık yarattı. Romanya’daki Karpatlar’da bulunan Scarisoara Buz Mağarası’ndan çıkarılan bu antik mikroorganizmanın, günümüzde kullanılan on farklı antibiyotiğe karşı direnç gösterdiği belirlendi. Geç Taş Devri’nden kaldığı tespit edilen bakteriyle ilgili bulgular, Bükreş’teki Romanya Akademisi Biyoloji Enstitüsü’nden mikrobiyolog Cristina Purcarea liderliğindeki ekip tarafından “Frontiers in Microbiology” dergisinde yayımlandı.
16,5 metre derinlikte bulundu
Araştırma ekibi, mağaradaki yer altı buzulundan yaklaşık 25 metre uzunluğunda bir buz silindiri çıkardı. İncelenen örneğin, buzun 16,5 metre derinliğinde yer aldığı açıklandı. Yapılan yaş tayini analizleri, bu katmanın yaklaşık 5 bin 335 yıllık olduğunu ortaya koydu.
Bu buz tabakasında çok sayıda hapsolmuş bakteri tespit edildi. Bunlar arasında özellikle Psychrobacter sp. SC65A.3 adı verilen tür dikkat çekti. Laboratuvar incelemelerinde söz konusu bakterinin 28 yaygın antibiyotiğe karşı tepkisi test edildi. Sonuçlara göre, bunlardan 10’u bakteri üzerinde etkili olmadı. Direnç gösterilen ilaçlar arasında geniş spektrumlu antibiyotiklerin de yer aldığı bildirildi.
Araştırmacılar, bakterinin genetik yapısında antibiyotik direnciyle bağlantılı yüzden fazla gen bölgesi saptadı. Çalışmanın yazarlarına göre bu durum, antibiyotik direncinin modern tıpla ortaya çıkmadığını; kökeninin insanlığın antibiyotik kullanmaya başlamasından çok daha eskiye dayandığını gösteriyor.
Hastane mikroplarını da baskıladı
Antik bakteri yalnızca direnciyle değil, diğer mikroorganizmalar üzerindeki etkisiyle de dikkat çekti. Laboratuvar ortamında tıbbi açıdan önem taşıyan bakterilerle birlikte üretildiğinde, test edilen 20 türün büyük bölümünün büyümesini yavaşlattı.
Bunlar arasında hastanelerde sıkça sorun yaratan Staphylococcus aureus ile Enterobacter ve Klebsiella pneumoniae grubuna ait bazı bakteriler de bulunuyor. Araştırma sonuçlarına göre, söz konusu antik bakteri bu tehlikeli türler üzerinde baskılayıcı etki gösterdi.
Bilim insanları, buzullar ve mağara ekosistemlerinin, direnç genleri ve doğal antibiyotikler açısından şimdiye kadar yeterince değerlendirilmemiş bir kaynak olabileceği görüşünde. Ekip, diğer bakteriler üzerindeki baskılayıcı etkiyi sağlayan maddeleri belirlemek için çalışmalarını sürdürüyor. Bu maddelerin ileride tedavisi zor enfeksiyonlara karşı geliştirilecek yeni ilaçlara temel oluşturabileceği ifade ediliyor.