Finlandiya’nın kuzey bölgelerine özgü geleneksel bir peynir olan “Leipäjuusto”, sıra dışı hazırlanış biçimiyle öne çıkıyor. Kuzey Finlandiya ve Kainuu’da üretilen bu özel peynir, geleneksel olarak doğum sonrası ilk süt olan kolostrumdan yapılıyor. Fırında pişirilerek, ızgarada kızartılarak veya alevle yakılarak hazırlanan peynir, üzerinde karakteristik kahverengi yanık izleriyle servis ediliyor.
Finler kahveyi peynire döküyor
Leipäjuusto’nun en dikkat çekici yönü, fincanlara konulup üstüne sıcak kahve dökülerek tüketilmesi. Bu geleneksel yöntem sayesinde peynir “kahve peyniri” olarak da anılıyor. Hafif tadı, kahvenin acılığıyla uyum içinde bir lezzet dengesi oluşturuyor. Bu ilginç kombinasyon, Fin mutfağının kendine özgü yönlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Eskiden sadece kolostrumla yapılan bu peynir, artık ticari üreticiler tarafından normal inek sütüyle hazırlanıyor. Bu da hem renginin daha açık hem de tadının daha hafif olmasına yol açıyor. Österbotten ve Kainuu bölgelerinde “Juustoleipä” adıyla da bilinen peynir, taze halde birkaç gün havadar yerlerde kurutuluyor. Bu kurutma yöntemi sayesinde yıllarca saklanabiliyor. Çiğnerken çıkardığı gıcırtılı ses, bazı yörelerde ona “Narskujuusto” (gıcırdayan peynir) adının verilmesine neden olmuş.
Tatlıyla, salatayla, tavada
Kahveyle tüketiminin yanı sıra Leipäjuusto, molteberry (bataklık böğürtleni) ya da kızılcık gibi meyvelerle birlikte, soğuk ya da fırından sıcak şekilde servis ediliyor. Modern Fin mutfağında ise feta yerine salatalarda kullanılıyor ya da camembert gibi tavada kızartılıp reçelle sunuluyor.