Yaz tatilinde güneşin zararlı etkilerinden korunmak için güneş kremi kullanmak artık neredeyse tartışmasız bir gereklilik. Ancak bazı popüler tatil destinasyonlarında bu alışkanlık beklenmedik bir engelle karşılaşıyor: Güneş kremi yasağı. Çevreye, özellikle mercan resiflerine zarar verdiği gerekçesiyle, sekiz farklı ülkede belirli içeriklere sahip güneş kremleri yasaklandı.
Bazı ülkelerde güneş kremi çevre tehdidi olarak görülüyor
Her yıl yaklaşık 14.000 ton güneş kremi okyanuslara karışıyor. İçerdikleri kimyasal filtreler, mercan resiflerinin rengini kaybetmesine ve deniz canlılarının genetik yapısında bozulmalara yol açabiliyor. Bu nedenle özellikle koruma altındaki resif alanlarında bu ürünlerin kullanımı yasaklanıyor. Yasaklara uymayanlara para cezası bile kesilebiliyor.
İşte güneş kremi yasaklarının uygulandığı başlıca sekiz tatil ülkesi:
Palau: 2020’den beri, kimyasal UV filtreleri, bakterisitler ve hormon etkili koruyucular içeren kremlerin satışı ve ithalatı yasak.
Hawaii: Octinoxat ve Oxybenzon içeren ürünler yasak. Bazı adalarda yalnızca mineral bazlı kremlere izin veriliyor.
Tayland: Oxybenzon, Octinoxat, 4-Methylbenzylidenkampfer ve Butylparaben içeren ürünler deniz koruma alanlarında yasak.
Virjin Adaları: Aynı maddeleri içeren ürünler yasak; ihlal edenlere 1.000 dolara kadar ceza verilebiliyor.
Key West (Florida): Octinoxat ve Oxybenzon içerikli kremler yasaklandı.
Bonaire ve Aruba: Kimyasal filtre içeren güneş kremleri burada da yasak.
Meksika: Henüz resmi yasa bulunmasa da bazı turistik bölgelerde yalnızca kimyasal içermeyen ürünlerin kullanımı isteniyor.
Hangi güneş kremleri güvenli?
Güneş korumasında iki tür filtre kullanılıyor: kimyasal ve mineral. Kimyasal filtreler cilde nüfuz ederek UV ışınlarını ısıya dönüştürüyor. Mineral filtreler ise (örneğin titanyum dioksit ve çinko oksit) UV ışınlarını cilt yüzeyinden yansıtarak koruma sağlıyor.
Mineral bazlı güneş kremleri çevre açısından daha az zararlı kabul edilse de tamamen risksiz değiller. Özellikle sprey formlarında kullanılan nanoboyutlu partiküller solunduğunda akciğerlere zarar verebilir. Ayrıca titanyum dioksit, vücuda alındığında potansiyel olarak kansere yol açabileceği şüphesiyle dikkat çekiyor.
Bu nedenle çevre dostu ve güvenli bir güneş koruması isteyenlerin, nanopartikül içermeyen, sertifikalı doğal kozmetik ürünleri tercih etmeleri öneriliyor. Ambalajlarda genellikle “nano” ibaresi olup olmadığı açıkça belirtiliyor.