Suriye lideri Beşar Esad’ın devrilmesinin ardından 2025’in ilk yarısında yaklaşık 4.000 Suriyeli, Almanya’dan memleketlerine döndü. ARD-Politikmagazin Panorama’nın verilerine göre, bunların yaklaşık 1.000’i kişi başı 1.000 euroya kadar başlangıç yardımı ve seyahat desteği sağlayan federal geri dönüş programı REAG/GARP 2.0’dan yararlandı. Eyalet programları aracılığıyla 193 kişi dönüş yaptı. 2.727 kişi ise herhangi bir devlet desteği olmadan ülkeyi terk etti, ancak hepsinin Suriye’ye gidip gitmediği net değil.
Almanya’da bir milyon Suriyeli yaşıyor
Çoğu 2014 ve 2015’te iç savaştan kaçan yaklaşık bir milyon Suriyeli, hâlen Almanya’da yaşıyor. infratest-dimap’ın ARD için yaptığı anket, halkın yüzde 52’sinin uyumu zayıf kişilerin hızlı dönüşünü desteklediğini, yüzde 25’inin ise tüm Suriyelilerin hızlı dönüşünden yana olduğunu ortaya koyuyor.
Koalisyon sözleşmesinde, ilk etapta suçlular ve güvenlik riski taşıyan kişilerin Suriye’ye sınır dışı edilmesi yer alsa da, ARD araştırmasına göre bugüne kadar fiili bir geri gönderme yapılmadı. Yalnızca Baden-Württemberg, 2024 ve 2025’te bu gruba giren beş kişinin “kontrollü gönüllü dönüş” yaptığını bildirdi. Dışişleri Bakanlığı, Suriye’deki durumu “öngörülemez ve son derece istikrarsız” olarak tanımlamaya devam ediyor ve ülkeye seyahat edilmemesi uyarısında bulunuyor.
Avrupa’da baskı artıyor, Almanya’da tartışmalar sürüyor
AB düzeyinde sınır dışı baskısı artarken, CSU’lu Alexander Dobrindt, AB içişleri bakanları toplantısında Suriye’ye daha fazla geri gönderme yapılmasını talep etti. Avusturya, ilk sınır dışı işlemlerini başlattı bile. Almanya’da ise muhalefet ve koalisyon içinden itirazlar var. Yeşiller’den Luise Amtsberg, Suriye’nin geleceği belirsizken sınır dışı tartışmalarının yanlış olduğunu söyleyerek, Suriyeli toplulukların Almanya’da daha fazla entegrasyonunun sağlanmasını istiyor. İçişleri Bakanlığı, geri gönderme imkanlarının araştırıldığını ve Suriye makamlarıyla temasın sürdüğünü açıkladı.