2019 yılında SpaceX, ilk "Starlink" uydularını uzaya fırlattığında, gökyüzündeki parlak görüntüleri büyük bir tepki yaratmıştı. Bazı gözlemciler, bu uyduların astronomi üzerinde sorunlara yol açabileceğini o zamanlar tahmin etmişti. Çünkü astronomi, uzak nesneleri gözlemleyebilmek için karanlık bir gökyüzüne ihtiyaç duyar. SpaceX, astronomi topluluğuyla işbirliği yaparak bu sorunu bir nebze çözmeye çalıştı.
Ancak şimdi bir araştırma ekibi, özellikle yeni nesil "Starlink V2-Mini" uydularının başka bir problem yarattığını ortaya koydu. Bu uydular, önceki nesile göre 32 kat daha parlak istenmeyen radyo dalgaları yayıyor. Araştırmayı yöneten Cees Bassa ve ekibi, LOFAR radyo teleskobunu kullanarak iki saat boyunca UKW bandı üzerinde ve altında radyo frekanslarını gözlemledi.
Starlink uyduları istemsiz elektromanyetik dalgalar yayıyor
Araştırma sonucunda, hem birinci hem de ikinci nesil Starlink uydularının istemsiz elektromanyetik dalgalar yaydığı ortaya çıktı. Hollanda Radyo Astronomi Enstitüsü’nden (ASTRON) Bassa, “Gözlemlerimiz, ikinci nesil Starlink uydularının, birinci nesil uydulara kıyasla daha geniş bir frekans yelpazesinde daha güçlü emisyonlar yaydığını gösteriyor” diye belirtti. Bu durum astronomi için büyük bir sorun teşkil ediyor. LOFAR ile gözlemlenen en zayıf astrofiziksel kaynaklarla karşılaştırıldığında, bu istemsiz elektromanyetik radyasyon on milyon kat daha parlak.
Elon Musk’ın Starlink uyduları astronomiyi zorluyor
Science dergisine konuşan Bassa, Starlink uydularından yayılan radyasyonu “en büyük kabus” olarak nitelendiriyor. Bassa, her hafta yaklaşık 40 yeni nesil Starlink uydusunun fırlatılmasıyla sorunun giderek büyüdüğünü belirtiyor. Çalışma, Astronomy & Astrophysics adlı bilimsel dergide yayınlandı.
Bilim insanları, özellikle radyo astronomi gibi hassas bilimlerin sürdürülebilirliğini sağlamak için uzayda düzenlemeler yapılması gerektiğini vurguluyor. Federico Di Vruno, bu sorunun çözümünün sürdürülebilir uzay politikalarının bir parçası olması gerektiğini ifade ediyor.
Starlink: Uzaydan hızlı internet
2019’da başlayan Starlink projesi kapsamında şu anda yaklaşık 6400 SpaceX uydusu dünya yörüngesinde bulunuyor ve uzaydan hızlı internet sağlıyor. Bu uyduların 2000’den fazlası ikinci nesle ait ve her hafta yenileri ekleniyor. Ancak bu uyduların atmosfere girip yanarak yok edilmesi bile bazı sorunlara yol açabilir. Diğer şirketler de benzer uydu projeleri geliştiriyor ve bu sayının 2030’a kadar 100.000’e ulaşabileceği düşünülüyor.
Astronomi için sorun giderek büyüyor
Starlink uyduları şu anda dünya yörüngesinde çoğunluğu oluşturuyor ve SpaceX, dünyanın en büyük uydu operatörü konumunda. Di Vruno, “Starlink, alçak dünya yörüngesindeki tek büyük oyuncu değil, ancak bu alanda standartları belirleme şansına sahipler” diyor. SpaceX, bu konudaki çalışmalardan haberdar ve kendi testlerini yapmayı planlıyor.