Evrenin derinliklerinde, Dünya’dan on milyar ışık yılı uzaklıkta görünmez bir dev gizleniyor. Astronomlar, bugüne kadar bu kadar büyük bir mesafede tespit edilen en küçük karanlık gök cismini keşfetti. Güneşimizden bir milyon kat ağır olan bu gizemli nesne, tamamen görünmez.
“Işık yaymayan bu tür karanlık cisimleri bulmak açıkça büyük bir zorluk,” diyor Max Planck Astrofizik Enstitüsü’nden Dr. Devon Powell. Uluslararası araştırma ekibi, Dünya büyüklüğünde sanal bir süper teleskop oluşturmak için dünyanın dört bir yanındaki radyo teleskoplarını birbirine bağladı.
Doğanın hilesiyle keşfedilen gizemli dev
Bilim insanları bu keşfi doğanın bir hilesinden yararlanarak yaptı. Görünmeyen bu nesne, tıpkı bir kozmik büyüteç gibi, kendisinden çok daha uzakta yer alan bir galaksinin ışığını büküyor. Dr. Powell, “Onları doğrudan göremediğimiz için, çok uzak galaksileri arka plan ışığı olarak kullanıyor ve bu karanlık cisimlerin kütle çekim izlerini arıyoruz” diye açıklıyor.
Araştırmanın başarısı çarpıcıydı. Groningen Üniversitesi’nden Profesör John McKean, “İlk yüksek çözünürlüklü görüntüde kütleçekim yayı üzerinde bir daralma gördük,” diyor. Işık yayındaki bu küçük eğrilik, gizli nesnenin varlığını ortaya çıkaran kilit ipucuydu.
Şimdiye kadar tespit edilen en hafif karanlık nesne
Bu keşif, astronomi dünyası için bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Daha önce yalnızca çok daha ağır karanlık cisimler bu kadar uzaktan gözlemlenebilmişti. Bu yeni keşif ise, önceki bulgulara kıyasla yüz kat daha hafif. Araştırmacılara göre nesne, evrenin yalnızca 6,5 milyar yaşında olduğu döneme ait. Büyük Patlama kuramına göre evrenin bugünkü yaşı yaklaşık 13,8 milyar yıl.
Gizemli cismin tam olarak ne olduğu henüz bilinmiyor. Ancak araştırmacılar, bunun karanlık madde kümelerinden biri olabileceğini düşünüyor. Evrenin yaklaşık dörtte birini oluşturduğu varsayılan karanlık madde, ışık yaymıyor ve doğrudan gözlemlenemiyor. Max Planck Enstitüsü’nden Dr. Simona Vegetti, “Her galaksinin, bizim Samanyolu dahil, karanlık madde kümeleriyle dolu olduğuna inanıyoruz,” diyor. Ona göre, karanlık maddenin evrende eşit mi yoksa kümelenmiş biçimde mi dağıldığını anlamak, astronomi için temel bir soru.
Karanlık maddenin sırrı çözülüyor
Nature Astronomy dergisinde yayımlanan çalışma, Güneş’in milyon katı kütleye sahip bu tür nesnelerin kozmik uzaklıklarda bile tespit edilebileceğini ilk kez ortaya koydu. Araştırma ekibi, evrendeki daha fazla gizemli karanlık nesneyi bulmak ve karanlık maddenin sırlarını çözmek amacıyla gökyüzü taramalarına devam etmeyi planlıyor.