Almanya’nın başkenti Berlin’de diplomatik bir kriz iddiası siyaset gündemini sarstı. Radikal İslamcı Taliban’a bağlı bir ismin, Afganistan’ın Berlin Büyükelçiliği’nin fiili yönetimini üstlendiği öne sürüldü. Daha da çarpıcı olan ise, Alman hükümetinin bu gelişmeden haberdar olmadığı iddiası. Bu durum, Almanya’yı Taliban’ın Avrupa Birliği içinde ilk kez bir büyükelçiliği fiilen yönettiği ülke konumuna getirdi.
Berlin yönetimi, Ağustos 2021’den bu yana Afganistan’da iktidarda olan Taliban’ı resmi olarak tanımıyor. Buna rağmen yaşanan gelişmeler, diplomatik ilişkilerdeki çelişkileri yeniden gündeme taşıdı.
Büyükelçilikte tartışmalı atama
Olayın merkezinde yer alan isim Nebrasul H. ARD’nin araştırmasına göre, söz konusu kişi şu anda büyükelçilikte “maslahatgüzar” sıfatıyla görev yapıyor; yani resmi bir büyükelçi olmadan temsilciliğin başında bulunuyor.
Nebrasul H.’nin Temmuz ayında, Alman hükümetinin onayıyla Berlin’e geldiği belirtiliyor. Ancak iddialara göre Taliban, bu kişinin ilerleyen süreçte büyükelçiliğin başına getirileceği yönündeki planlarını Alman makamlarından gizledi. Bu nedenle Berlin’in, gelişmeler karşısında hazırlıksız yakalandığı ileri sürülüyor.
Önceki temsilci devre dışı bırakıldı
Büyükelçiliğin önceki yetkilisi Abdul P.’nin ise artık yalnızca sembolik bir konumda olduğu ifade ediliyor. Resmi kayıtlarda görevde görünmesine rağmen, gerçekte Ocak ayı başında etkisiz hale getirildiği öne sürülüyor.
Bu değişikliğin arkasında ise Taliban yönetiminin tutumu bulunuyor. Kabil’deki yönetimin, eski hükümet döneminde görev yapan ve Taliban üyesi olmayan diplomatı yeterince güvenilir bulmadığı belirtiliyor.
Tanımama politikası ve temas çabası
Yaşanan gelişmeler, Almanya’nın Taliban’a yönelik resmi politikasını da yeniden tartışmaya açtı. Berlin yönetimi Taliban’ı meşru hükümet olarak tanımıyor, ancak buna rağmen temas arayışını sürdürüyor.
İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt’in özellikle sınır dışı işlemleri konusunda Taliban ile iş birliği arayışında olduğu biliniyor. Nitekim Şubat ayı sonunda varılan bir anlaşma kapsamında 20 suçlunun Afganistan’a iade edildiği açıklanmıştı.
Bu durum, Almanya’nın bir yandan Taliban’ı tanımama politikasını sürdürürken diğer yandan pratik konularda temas kurması nedeniyle eleştirilerin odağına yerleşmiş durumda.