Berlin İdari Mahkemesi, bir lisede Müslüman öğrencilerin toplu halde ve gösteri niteliğinde namaz kılmasını yasaklayan düzenlemeyi hukuka uygun buldu. Mahkeme, din özgürlüğüne getirilen sınırlamaya rağmen okul huzurunun korunmasının öncelikli olduğuna karar verdi. Ayrımcılık gerekçesiyle açılan davanın reddedilmesinin ardından kararın üst mahkemeye taşınacağı açıklandı.
Berlin'deki Diesterweg Lisesinde uygulanan namaz yasağına ilişkin davada karar çıktı. Berlin İdari Mahkemesinin 3. Dairesi, okul yönetiminin öğrencilerin okul binasında veya bahçesinde gösteri niteliği taşıyan toplu dini ibadetler yapmasına izin vermek zorunda olmadığına hükmetti.
Mahkeme, kararında okulda geçmişte dini uygulamalar nedeniyle ciddi anlaşmazlıklar yaşandığını belirtti. Bu nedenle yasağın okul düzenini ve öğrenciler arasındaki huzuru korumaya yönelik olduğu sonucuna vardı.
Din özgürlüğü mü, okul huzuru mu?
Dava, Sivil Haklar Derneği (GFF) tarafından Ekim 2025'te açılmıştı.
Dernek, okul yönetmeliğinde yer alan ve okul huzurunu korumak amacıyla dini ritüellerin gösteri niteliğinde uygulanmasını yasaklayan düzenlemenin ayrımcılık oluşturduğunu savundu.
GFF, yasağın Berlin Eyaleti Ayrımcılıkla Mücadele Yasası'na aykırı olduğunu ileri sürdü. Düzenlemenin dini inanç ve etnik köken temelinde eşitsiz muameleye yol açtığını belirterek kaldırılmasını istedi.
Mahkeme ise okulun eğitim faaliyetlerini düzenli biçimde sürdürebilmesi için öğrenciler arasında huzurlu bir ortamın sağlanması gerektiğini vurguladı.
Kararda, Diesterweg Lisesinde uzun süredir dini nedenlerden kaynaklanan ciddi anlaşmazlıkların yaşandığına dikkat çekildi. Mahkeme, özellikle bazı Müslüman öğrencilerin dini gerekçeli davranışlarının okul huzurunu somut biçimde tehlikeye attığı değerlendirmesinde bulundu.
Bu gerekçelerle okul huzurunun korunmasının, din özgürlüğüne getirilen sınırlamadan daha ağır bastığına hükmedildi.
İbadet odası talebi de gündeme geldi
Duruşmada öğrencilerin ibadetlerini yapabilecekleri ayrı bir alan oluşturulup oluşturulamayacağı da tartışıldı.
Mahkeme, okul yönetimine öğrencilerin bireysel olarak dua edebilecekleri bir sessiz oda tahsis edilmemesinin nedenini sordu.
Okul yönetimi, boş alan bulunmadığını ve böyle bir odanın gözetimi için yeterli personel olmadığını bildirdi. Geçmişte dini gruplar arasında yaşanan anlaşmazlıkların da ortak bir ibadet alanı oluşturulmasını zorlaştırdığı belirtildi.
Duruşmada ayrıca bazı Müslüman öğrencilerin diğer öğrenciler üzerinde oruç, başörtüsü ve kıyafet tercihleri konusunda dini baskı kurduğu yönündeki iddialar da ele alındı.
Mahkeme, okulun geçmişte yaşanan dini çatışmalara ilişkin açıklamalarını inandırıcı buldu.
Berlin yönetimi karardan memnun
Berlin Eğitim Senatörlüğü, mahkemenin davayı reddetmesini memnuniyetle karşıladı.
Kurum, kararın hem kendi hukuki değerlendirmelerini doğruladığını hem de okulun özel koşullarını dikkate aldığını açıkladı.
Eğitim Senatörlüğü açıklamasında, "Bu karar, okul huzurunun veya düzenli eğitim faaliyetlerinin bozulduğu durumlarda okulların müdahale edebilme yetkisine sahip olması gerektiğini vurguluyor." ifadelerini kullandı.
GFF ise karara karşı hukuki mücadelesini sürdüreceğini duyurdu. Mahkeme doğrudan temyize izin vermese de dernek, Berlin-Brandenburg Yüksek İdari Mahkemesine temyiz izni için başvuracağını açıkladı.
Berlin'de 20'den fazla okulun kurallarına itiraz edilmişti
GFF, 2023 yılında Berlin'deki okulların yönetmeliklerini ayrımcılık açısından incelemişti.
İncelemenin ardından 20'den fazla okulun yönetmeliğine itiraz edildi. İtiraz edilen maddeler arasında namaz yasakları, kıyafet kuralları ve okul bahçesinde yalnızca Almanca konuşulmasını zorunlu tutan düzenlemeler yer aldı.
Derneğin açıklamasına göre okulların büyük bölümü itirazların ardından yönetmeliklerini değiştirdi. Ancak Diesterweg Lisesi namaz yasağını kaldırmadı.
GFF, açtığı davayla Almanya genelindeki benzer yasaklar açısından emsal oluşturabilecek bir karar alınmasını hedefliyordu.
Berlin İdari Mahkemesinin kararıyla Diesterweg Lisesindeki yasak yürürlükte kalırken hukuki sürecin üst mahkemede devam etmesi bekleniyor.