Baden-Württemberg’da haftalardır süren zorlu müzakerelerin ardından Yeşiller ile CDU, yeni hükümet için anlaşmaya vardı. Eski Başbakan Winfried Kretschmann’ın görevine veda etmesinden yalnızca bir gün sonra gelen uzlaşma, eyalette yeşil-siyah koalisyonun devam edeceğini kesinleştirdi. Stuttgart’ta gece saatlerinde açıklama yapan Yeşiller’in baş müzakerecisi Cem Özdemir, görüşmelerin oldukça çetin geçtiğini belirterek “Her iki taraf da ciddi şekilde mücadele etti” dedi.
Özdemir, ortaya çıkan metnin sıradan bir uzlaşı olmadığını vurgularken, CDU Eyalet Başkanı Manuel Hagel de anlaşmayı “ülke için anlamlı bir kazanım” olarak değerlendirdi. Koalisyon sözleşmesinin çarşamba günü kamuoyuna sunulması planlanıyor. Taraflar kendilerini “reform koalisyonu” olarak tanımlarken, gündelik sorunlara çözüm üretmeyi hedeflediklerini ifade etti.
Özdemir başbakanlık koltuğuna hazırlanıyor
Eyalet seçimlerinden yaklaşık sekiz hafta sonra sağlanan uzlaşının ardından, Cem Özdemir’in 13 Mayıs’ta eyalet parlamentosunda başbakan seçilmesi bekleniyor. Bu süreçten önce partilerin kendi kurullarında anlaşmayı onaylaması gerekiyor. Hafta sonu itibarıyla Özdemir ve Hagel’in metni parti organlarına sunması planlanıyor.
Bakanlıkların paylaşımı da netleşti. CDU; içişleri, eğitim, adalet, tarım, ekonomi ve ulaştırma gibi önemli alanları üstlenecek, ayrıca eyalet meclis başkanlığı görevini de alabilecek. Yeşiller ise maliye, sosyal işler, bilim, çevre ve konut politikalarından sorumlu olacak. Ancak kabinede hangi isimlerin yer alacağı henüz açıklanmadı; Hagel’in içişleri bakanı olup olmayacağı da belirsizliğini koruyor.
Seçim sonuçları dengeyi zorladı
Yeşiller ve CDU, 2016’dan bu yana Baden-Württemberg’i birlikte yönetiyor. 8 Mart’taki son seçimlerde Yeşiller yüzde 30,2 ile az farkla birinci olurken, CDU yüzde 29,7 ile hemen arkasından geldi. Yeni parlamentoda iki parti de 56’şar sandalye elde etti. Bu eşit tablo, koalisyon görüşmelerini daha karmaşık hale getirdi.
Müzakereleri zorlaştıran bir diğer unsur ise seçim kampanyası sürecinde yaşanan gerilimlerdi. CDU, Yeşiller’i “kirli kampanya” yürütmekle suçlamıştı. Buna rağmen mevcut koalisyonun sürdürülmesi, hükümet kurulması için en gerçekçi seçenek olarak görülüyordu.
Ekonomi, iklim ve eğitim öncelikte
Taraflar daha önce hazırladıkları ön mutabakat metninde 48 maddelik kapsamlı bir çerçeve belirlemişti. Bu maddeler arasında son anaokulu yılının ücretsiz ve zorunlu hale getirilmesi, iklim hedeflerine bağlı kalınması, ailelerin emlak alımında vergi yükünün hafifletilmesi ve şirket kuruluşlarının kolaylaştırılması yer aldı.
Özdemir, yeni dönemde taraflar arasında keskin bir iş bölümü olmayacağını belirterek güvenlikten iklim politikasına kadar birçok alanda ortak yaklaşım benimseneceğini söyledi. Bürokratik yüklerin azaltılması ve işletmelere yönelik raporlama zorunluluklarının hafifletilmesi de planlar arasında.
Koalisyonun temel hedeflerinden biri, ekonomik büyümeyle iklim korumasını birlikte ilerletmek. Özdemir, doğa ve iklim politikalarının geri plana atılmayacağını vurguladı. Ayrıca demokratik merkez güçlendirilerek radikal uçların zayıflatılması da hedefler arasında gösterildi.
Eğitimde fırsat eşitliği ve yeni siyasi üslup
Eğitim politikası da koalisyonun öne çıkan başlıklarından biri oldu. Özdemir, hiçbir çocuğun geride bırakılmayacağını dile getirirken, Hagel de her çocuğun kökeni ya da ailesinin ekonomik durumu ne olursa olsun yükselme fırsatına sahip olması gerektiğini ifade etti.
Koalisyon ortakları, yeni dönemde siyasi üslubun da farklı olacağı mesajını verdi. Hagel, görüşmeler sırasında zaman zaman anlaşmazlık yaşandığını ancak bunların kapalı kapılar ardında çözüldüğünü söyledi. Tarafların her defasında yeniden uzlaşmayı başardığını belirtti.
Hagel, Özdemir için “Cem Özdemir’i, Baden-Württemberg’deki iyi zanaatkarlar gibi, el sıkışmanın değerli olduğu, göz göze bakarak anlaşan ve sözünü tutan biri olarak tanıdım” ifadelerini kullandı. Bu yaklaşımın önümüzdeki beş yıl için sağlam bir temel oluşturduğunu dile getirdi.
Özdemir ise yeni koalisyonun, uzun yıllar eyaleti yöneten Kretschmann’ın siyasi mirasını sürdüreceğini belirtti. Siyasette karşı tarafın daha iyi argümanını kabul edebilmenin, karşılıklı saygı ve diyalogun önemine dikkat çekti. Bazı yerlerde siyasetin sert ve kırıcı bir dilde yürütüldüğünü ifade eden Özdemir, Baden-Württemberg’de daha yapıcı bir yaklaşım benimseneceğini söyledi.