Avustralya hükümeti geçen yıl “Çocuklara çocukluklarını, ebeveynlere iç huzurlarını geri veriyoruz” sözünü vermişti. Bu vaat, artık yasal bir düzenlemeye dönüşmüş durumda. Dünyada ilk kez bir ülke, 16 yaş altındaki çocuk ve gençlerin sosyal medya kullanımını yasaklıyor. 10 Aralık’ta yürürlüğe girecek yasa kapsamında, gençler artık Instagram, Snapchat, TikTok ve YouTube hesaplarına erişemeyecek.
Sosyal medya devleriyle karşı karşıya
Bu adımla Avustralya hem tarihe geçiyor hem de teknoloji devleriyle büyük bir çatışmanın içine giriyor. Snapchat ve YouTube, kendilerinin aslında sosyal medya platformu olmadığını iddia ederek yasaya karşı çıktı. Öte yandan milletvekilleri, TikTok temsilcilerini çalışanları baskı altına almakla suçladı.
Bağımlılık, şiddet içerikleri ve yetersiz koruma tartışması
Sağlık uzmanları ve birçok siyasetçi, sosyal medya algoritmalarının bağımlılık yarattığı ve çocukları şiddet ile pornografik içeriklere çok erken yaşta maruz bıraktığı konusunda hemfikir. Ancak sosyal medya kullanımının ruh sağlığı üzerindeki etkileri konusunda görüş birliği yok. Ülkede her üç gençten biri halihazırda psikolojik sorunlar yaşadığını bildiriyor. Uzmanlara göre yoğun sosyal medya kullanımı, depresyon, anksiyete, yalnızlık, kendine zarar verme ve daha ağır sorunlara yol açabiliyor. Ayrıca grooming, şantaj ve istismar tehlikesi de giderek büyüyor.
Bilim dünyası ve insan hakları örgütlerinden itiraz
Bilim insanları ise bu bağlantının kanıtlanmadığını savunuyor: Onlara göre, sorunların tümünü sosyal medyaya bağlamak fazla basit bir yaklaşım. İnsan hakları örgütleri, yasanın gençlerin ifade özgürlüğünü kısıtladığı uyarısında bulunuyor. Özellikle Fridays for Future gibi gençlik hareketlerinin sosyal medya üzerinden örgütlendiği hatırlatılıyor. Bazı çocuk koruma uzmanları, kimlik arayışındaki ya da azınlık gruplarına mensup gençlerin, dijital ortamdan koparıldığında yalnızlaşma riski taşıdığını belirtiyor.
Avustralya’nın büyük ve seyrek nüfuslu bir ülke olması, yasa üzerindeki tartışmaları daha da büyütüyor. Özellikle yerli topluluklar için sosyal medya, iletişim ve kültürel bağ açısından yaşamsal bir alan. Hükümetin yasayı duyurmasına rağmen birçok ayrıntıyı uzun süre açıklamaması eleştirilere yol açtı: Yaş doğrulaması nasıl yapılacak, kim denetleyecek, yasa nasıl uygulanacak?