1 Temmuz’dan itibaren Almanya’da iş arayanlara yönelik temel sosyal yardım sisteminde uygulanacak yeni düzenleme, Münih’te özellikle düşük gelirli kiracılar ve evsizler açısından ciddi sonuçlar doğurabilecek bir tablo ortaya çıkardı. Münih Belediyesi’nin açıklamasına göre, SGB II ve SGB XII kapsamındaki yardımlarda kira giderleri artık yalnızca mevcut kira üst sınırının 1,5 katına kadar karşılanacak. Düzenleme, kişinin özel bir evde ya da evsizler için sağlanan bir konaklama merkezinde yaşayıp yaşamadığına bakılmaksızın geçerli olacak.
Önceki uygulamada sosyal yardım almaya başlayan kişiler için bir yıllık koruma süresi bulunuyordu ve bu dönemde kira tamamen ödeniyordu. Ardından genellikle yaklaşık altı ay süren bir maliyet düşürme süreci başlıyor, taşınma ya da alt kiraya verme gibi seçenekler değerlendiriliyordu. Bu süreçte de gerçek kira bedeli karşılanmaya devam ediyordu. Özellikle hastalık veya ağır sosyal koşullar gibi durumlarda ise tam kira ödemesi daha uzun süre sürdürülebiliyordu.
Münih Belediyesi’nden sert uyarı
Münih Belediye Başkan Yardımcısı Verena Dietl, yeni sistemin hem vatandaşlar hem de belediye açısından ağır sonuçlar doğuracağını söyledi. Dietl, belediyenin aktardığı açıklamada, “Yeni kira üst sınırının uygulanma biçimi hem etkilenen insanlar hem de belediyeler açısından ciddi sonuçlar doğuracak” ifadelerini kullandı.
Yeni düzenlemenin sosyal yardımın başladığı ilk günden itibaren geçerli olacağını ve herhangi bir geçiş süresi öngörülmediğini belirten Dietl, çok sayıda kişinin kısa sürede kira borcu biriktireceğini söyledi. Dietl’e göre bunun devamında tahliyeler ve evsizlik riski gündeme gelecek.
Özellikle yaşlılar için herhangi bir özel istisna bulunmamasını eleştiren Dietl, “Yıllardır aynı evde yaşayan ileri yaştaki insanlar için taşınmak makul bir seçenek değil. Federal hükümet burada düzenleme yapmak zorunda” dedi.
Kronik hastalar da etkilenebilir
Münih’te yaşlılıkta temel gelir desteği veya kalıcı iş göremezlik yardımı alan 20 binden fazla kişi bulunuyor. Belediye verilerine göre bunlardan yaklaşık 100 kişi yeni kira sınırından doğrudan etkilenecek.
Söz konusu kişilerin kiraları zaten mevcut sınırın üzerinde bulunuyor ancak şimdiye kadar çeşitli sosyal gerekçeler nedeniyle tam ödeme yapılabiliyordu. Bunlar arasında aynı evde ya da aynı mahallede 20 yılı aşkın süredir oturulması, ağır kronik hastalıklar ve hareket kabiliyetini ciddi biçimde sınırlayan sağlık sorunları yer alıyor. Özellikle mevcut evin engelli bireyin ihtiyaçlarına göre düzenlenmiş olması önemli gerekçeler arasında gösteriliyordu.
SGB II kapsamındaki çocuklu ailelerde ise sosyal çevreye bağlılık, okul, kreş ve sağlık hizmetlerine erişim gibi unsurlar dikkate alınıyordu.
Yetkililerin hesabına göre, barınma merkezlerinde kalan kişilerin yaklaşık üçte biri bir yıl içinde kalıcı konut bulsa bile belediyenin sırtında 4 ila 6 milyon Euro arasında ek maliyet kalabilir.
Yaklaşık 5 bin kişi geçici konaklamada kalıyor
Münih Belediyesi’nin acil yardım sistemi kapsamında şu anda 4 bin 977 kişi geçici konaklama merkezlerinde bulunuyor. Bunların yaklaşık yüzde 90’ı SGB II kapsamında sosyal yardım alıyor.
Kentteki konut piyasasında yaşanan sıkışıklık nedeniyle hem uygun kiralık ev hem de yeni barınma alanı bulmakta güçlük yaşanıyor. Belediye, ihtiyaç duyulan yatak kapasitesinin yalnızca yaklaşık yüzde 20’sini kendi tesisleriyle karşılayabiliyor. Kalan bölüm için ticari konaklama işletmeleri ve sosyal yardım kuruluşlarıyla çalışılıyor.
Toplam 30 farklı tesiste yaklaşık 3 bin 940 yatak kapasitesi bulunuyor. Bu tesislerde ödenen ücretler yalnızca konaklamayı değil, bina giderleri, bakım masrafları, güvenlik, temizlik, enerji ve kayıt işlemleri gibi tüm hizmetleri kapsıyor.
Özellikle ailelerin kaldığı alanlarda kişi başına düşen aylık maliyetlerin çoğu yeni belirlenen kira sınırının 1,5 katını aşıyor. Belediye, 2020’den bu yana yapılan hiçbir ihalede daha düşük maliyetli yatak kapasitesi bulunamadığını da açıkladı.