Almanya'da açıklanan yeni emeklilik verileri, Alman vatandaşları ile yabancı uyruklular arasındaki gelir farkını ortaya koydu. 2025 yılında yabancı emeklilerin ortalama aylığı 867 Euro'da kalırken, Alman vatandaşları 1.223 Euro emekli maaşı aldı. Yabancı emeklilerin yüzde 84,4'ünün aylığı ise istatistiksel yoksulluk riski sınırının altında kaldı.
Almanya Federal Çalışma Bakanlığının Federal Mecliste AfD grubunun soru önergesine verdiği yanıt, emeklilik sistemindeki gelir eşitsizliğini gözler önüne serdi. Ülkede 2025 yılında ödenen ortalama yasal emekli maaşı 1.201 Euro oldu.
Ancak vatandaşlık durumuna göre yapılan karşılaştırmada belirgin bir fark ortaya çıktı. Alman vatandaşlarının ortalama emekli maaşı, yabancı uyruklu emeklilerinkinden aylık 356 Euro daha yüksek çıktı.
Yabancı emeklilerin yüzde 84'ü sınırın altında
Almanya'da aylık 1.450 Euro olarak belirlenen istatistiksel yoksulluk riski sınırı dikkate alındığında, emeklilerin önemli bir bölümünün düşük aylıklarla geçindiği görülüyor.
Verilere göre, yabancı uyruklu emeklilerin yüzde 84,4'ü bu sınırın altında emekli maaşı alıyor. Alman vatandaşlığı bulunan emeklilerde ise aynı oran yüzde 64,9.
Bu rakamlar, yabancı emeklilerin düşük emekli maaşı alma ihtimalinin Alman vatandaşlarına göre çok daha yüksek olduğunu gösteriyor.
Emekli maaşlarındaki fark, devletin yaşlılara sağladığı temel geçim yardımlarına da yansıyor.
Özellikle Bavyera ve Hessen gibi eyaletlerde yabancı yaşlıların, yasal emeklilik yaşına ulaştıktan sonra ek sosyal yardıma başvurma oranları Alman vatandaşlarına kıyasla oldukça yüksek.
Bavyera'da yabancı emeklilerin yüzde 22,5'i temel geçim desteğinden yararlanırken, Alman vatandaşlarında bu oran yalnızca yüzde 2,4 seviyesinde bulunuyor.
Çalışan yabancılar için de emeklilik riski büyüyor
Emeklilikteki gelir farkının yalnızca bugünkü emeklilerle sınırlı kalmayabileceği belirtiliyor. Çalışma hayatındaki ücret dağılımı, gelecek yıllarda emekli olacak yabancılar açısından da benzer bir tabloya işaret ediyor.
Federal Çalışma Bakanlığının verilerine göre, Almanya'da tam zamanlı çalışanların yüzde 12,5'i aylık brüt 2.672 Euro'nun altında kazanıyor.
Bu tutar, 45 yıl boyunca emeklilik primi ödeyen bir çalışanın, emeklilik döneminde ortalama temel geçim yardımı ihtiyacının üzerinde maaş alabilmesi için hesaplanan gelir eşiği olarak kabul ediliyor.
Yabancı uyruklu tam zamanlı çalışanların yüzde 16,6'sı bu sınırın altında ücret alırken, Alman vatandaşlarında oran yüzde 9,8'de kalıyor.
Uzun yıllar düşük ücretle çalışmak, emeklilik döneminde alınacak maaşı da doğrudan etkiliyor. Bu nedenle düşük gelirli çalışanların ilerleyen yaşlarda yoksulluk riskiyle karşılaşma ihtimali artıyor.
Emekli maaşları neden farklı?
Almanya'da emekli maaşı hesaplanırken Alman vatandaşları ile yabancı uyruklular arasında farklı bir yasal uygulama bulunmuyor.
Alman Emeklilik Sigortası Kurumu (Deutsche Rentenversicherung), herkesin emeklilik hakkını aynı hesaplama kurallarına göre belirliyor. Maaşın miktarında çalışma süresi ve emeklilik sistemine ödenen primler belirleyici oluyor.
Bu nedenle yabancıların daha düşük emekli maaşı almasının arkasında, çalışma hayatındaki yapısal farklılıklar bulunuyor.
Özellikle uzun yıllar düşük ücretli işlerde çalışılması, emeklilik döneminde elde edilen geliri sınırlayan başlıca nedenler arasında gösteriliyor.
Federal Çalışma Bakanlığı ise açıklanan rakamların değerlendirilmesinde önemli bir noktaya dikkat çekiyor.
Bakanlığa göre, yalnızca yasal emekli maaşına bakılarak kişinin toplam gelirini belirlemek mümkün değil. Emeklilerin ek kazançları, iş yeri emeklilik gelirleri veya eşlerinden gelen başka gelirleri de bulunabiliyor.
Bu nedenle yoksulluk riski sınırının altında emekli maaşı almak, kişinin toplam hane gelirinin de mutlaka aynı sınırın altında olduğu anlamına gelmiyor.
Rakamlar siyasi tartışma başlattı
Emeklilik verileri, Almanya'da göçün sosyal güvenlik sistemi üzerindeki etkilerine ilişkin tartışmaları da yeniden gündeme getirdi.
AfD Federal Meclis Grubunun sosyal politika sözcüsü René Springer, açıklanan rakamların ardından göçün uzun vadede emeklilik sisteminin mali dengesini koruyacağı yönündeki görüşleri sorguladı. Springer, yaşlılık döneminde yoksulluğun artabileceği uyarısında bulundu.
Göçmenlerin uyumundan sorumlu yetkililer ve sosyal danışmanlar ise yabancı yaşlıların yaşadığı ekonomik sorunların temelinde farklı nedenlerin bulunduğunu vurguluyor.
Bu kesimlere göre, göçmenlerin onlarca yıl düşük ücretli sektörlerde çalışması, emeklilik dönemindeki gelir yetersizliğinin en önemli nedenlerinden biri.
Ayrıca dil sorunları ve bürokratik engeller nedeniyle bazı yaşlı göçmenlerin hak kazandıkları sosyal yardımlardan yararlanamadığına dikkat çekiliyor.
Bu durum, resmi kayıtlara yeterince yansımayan ve sosyal desteklere erişemeyen yaşlı göçmenler arasındaki gizli yoksulluk sorununu da gündeme taşıyor.