Almanya'da çocuklarını tek başına büyüten anne ve babaları yakından ilgilendiren yeni bir düzenleme hazırlanıyor. Federal Hükümet, diğer ebeveynin nafaka ödememesi halinde devlet tarafından sağlanan nafaka avansına gelir sınırı getirmeyi planlıyor. Düzenleme hayata geçerse belirlenen sınırı aşan tek ebeveynler, çocuk başına yılda 4 bin 728 Euro'ya kadar devlet desteğinden mahrum kalabilecek.
Federal Aile Bakanı Karin Prien tarafından hazırlanan yasa taslağı, 11 Kasım Çarşamba günü bakanlıklar arasında değerlendirmeye açıldı. Yeni gelir sınırının 2029 yılından itibaren uygulanması öngörülüyor. Ancak taslak henüz yasalaşmadı.
Gelir sınırı 40 bin Euro'dan başlayacak
Hazırlanan düzenlemeye göre, tek çocuk yetiştiren anne veya babalar için yıllık gelir sınırı 40 bin Euro olacak. Nafaka avansı alma hakkına sahip her ek çocuk için bu tutar 10 bin Euro artırılacak.
Planlanan gelir sınırları şöyle:
Bir çocuk için: Yıllık 40 bin Euro
İki çocuk için: Yıllık 50 bin Euro
Üç çocuk için: Yıllık 60 bin Euro
Dört çocuk için: Yıllık 70 bin Euro
Gelir sınırının hesaplanmasında brüt maaş değil, vergiye tabi yıllık gelir esas alınacak. Bu tutar, iş giderleri, sigorta ve emeklilik harcamaları ile vergi indirimleri düşüldükten sonra belirlendiği için genellikle brüt kazançtan daha düşük oluyor.
Aile Bakanı Prien'e göre, tek çocuklu bir ebeveyn için belirlenen 40 bin Euro'luk vergiye tabi gelir sınırı, yaklaşık 4 bin 500 Euro aylık brüt maaşa karşılık geliyor. Ancak bu rakam herkes için geçerli değil. Kişinin vergi durumu ve yararlanabildiği indirimler, gelir sınırına hangi maaş düzeyinde ulaşılacağını değiştirebiliyor.
Maaştaki küçük artış büyük kayba yol açabilir
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici yönlerinden biri, gelir sınırının aşılması durumunda nafaka avansının tamamen kesilebilecek olması.
Almanya'da devlet, nafaka yükümlüsü ebeveynin ödeme yapmaması veya eksik ödeme yapması halinde çocuk için maddi destek sağlıyor. Mevcut uygulamada, çocuğun bakımını üstlenen anne veya babanın kazancı kural olarak bu desteği etkilemiyor.
2026 yılında geçerli olan aylık nafaka avansı tutarları ve desteğin tamamen kesilmesi durumunda oluşabilecek yıllık kayıplar şöyle:
Çocuğun yaşı | Aylık destek | Yıllık kayıp |
|---|---|---|
0-5 yaş | 227 Euro | 2.724 Euro |
6-11 yaş | 299 Euro | 3.588 Euro |
12-17 yaş | 394 Euro | 4.728 Euro |
Bu hesaplamalar, ailenin nafaka avansının tamamını aldığı ve yeni gelir sınırı nedeniyle desteğin tamamen kesildiği varsayımına dayanıyor. Uygulamanın başlamasının planlandığı 2029 yılında ödeme tutarları farklı olabilir.
Gelir sınırının yaratabileceği sonuçlar, sekiz yaşında çocuğu bulunan bir annenin durumu üzerinden de görülebiliyor.
Vergiye tabi yıllık geliri 39 bin 900 Euro olan anne, taslakta öngörülen sınırın altında kaldığı için aylık 299 Euro nafaka avansı almaya devam edebilecek.
Ancak yıllık geliri 40 bin 100 Euro'ya yükselirse destek tamamen kesilebilecek. Böylece yıllık gelirindeki yalnızca 200 Euro'luk artış nedeniyle 3 bin 588 Euro devlet desteğini kaybetme ihtimali ortaya çıkacak.
Bu sonuç, gelir sınırının herhangi bir geçiş süreci veya istisna uygulanmadan yürürlüğe girmesi halinde geçerli olacak.
Özellikle daha fazla mesai yapan, çalışma saatlerini artıran ya da terfi ederek maaşı yükselen tek ebeveynler için bu durum önemli bir maddi kayıp anlamına gelebilecek.
Nafaka ödemeyen ebeveynlere yaptırımlar artırılacak
Federal Hükümet, gelir sınırı getirmeyi planlarken nafaka yükümlülüğünü yerine getirmeyen anne ve babalara yönelik yaptırımları da ağırlaştırmak istiyor.
Hazırlık aşamasında, devletin ödediği nafaka avansının çocuğun 16 yaşına gelmesiyle sona erdirilmesi de gündeme gelmişti. Ancak gelen eleştiriler üzerine bu plandan vazgeçildi. Nafaka avansının, gerekli koşullar sağlandığında çocuk 18 yaşına gelene kadar ödenmeye devam etmesi öngörülüyor.
Bakan Prien'in hazırladığı düzenlemede, nafaka borcunu ödemeyen ebeveynlere yönelik araç kullanma yasağı uygulanması ve gelirlerine haciz konulmasını kolaylaştıracak yeni yetkiler verilmesi de bulunuyor.
Hükümetin değişiklik hazırlığında kamu harcamalarının büyüklüğü de etkili oluyor.
2024 yılında federal hükümet ve eyaletler, nafaka avansı için toplam 3,2 milyar Euro ödeme yaptı. Aile Bakanlığı verilerine göre, devlet tarafından ödenen bu paranın yalnızca yaklaşık yüzde 17'si nafaka yükümlüsü ebeveynlerden geri alınabildi.
Mevcut haklar şimdilik değişmiyor
Yeni gelir sınırı henüz kesinleşmediği için tek ebeveynlerin mevcut nafaka avansı haklarında şu aşamada herhangi bir değişiklik bulunmuyor.
Taslağın yürürlüğe girebilmesi için önce Federal Hükümet tarafından kabul edilmesi, ardından parlamentodaki yasama sürecini tamamlaması gerekiyor.
Mevcut yasada da nafaka avansı için bazı özel koşullar uygulanıyor. Özellikle 12 yaş ve üzerindeki çocuklarda, ailenin Bürgergeld adı verilen vatandaşlık parası yardımından yararlanması halinde ek şartlar aranıyor.
Ayrıca diğer ebeveynin yaptığı nafaka ödemeleri ve çocuğun belirli gelirleri, devletin ödediği avans miktarını azaltabiliyor.