Almanya'da 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren yeni temel geçim yardımı (Grundsicherung) düzenlemesiyle sosyal yardım alanların sahip olabileceği birikim miktarı değişti. Daha önce herkes için geçerli olan 15 bin Euro'luk muafiyet kaldırıldı. Yeni sistemde birikim sınırı yaşa göre belirleniyor. Ev, otomobil ve emeklilik birikimlerinin hangi koşullarda korunduğu da netleşti.
Almanya'da temel geçim yardımı, kendi imkanlarıyla geçimini sağlayamayan kişilerin zorunlu yaşam giderlerini karşılamayı amaçlıyor. Ancak bu yardımdan yararlanabilmek için başvuru sahiplerinin öncelikle kullanabilecekleri mal varlığını geçimlerini sağlamak amacıyla değerlendirmesi gerekiyor.
Federal İş Ajansının (Bundesagentur für Arbeit) açıklamasına göre yalnızca Almanya'daki değil, yurt dışında bulunan mal varlıkları da değerlendirmeye alınıyor. Başvuru öncesinde sahip olunan ve maddi değeri bulunan varlıklar da hesaplamaya dahil ediliyor.
Birikim sınırları yaşa göre belirlenecek
Yeni düzenlemeyle birlikte sosyal yardım alanların birikimlerini koruyabilmeleri için belirlenen muafiyet tutarları değişti.
Önceden aynı hanede yaşayan ve ortak geçim hesabına dahil edilen her kişi için 15 bin Euro muafiyet uygulanıyordu. 1 Temmuz 2026'dan itibaren ise kişinin yaşı esas alınıyor.
Yeni kurallara göre 30 yaşını doldurmamış kişiler 5 bin Euro birikim bulundurabilecek. 30 yaşını dolduranlar için bu sınır 10 bin Euro, 40 yaşını dolduranlar için 12 bin 500 Euro, 50 yaşını dolduranlar için ise 20 bin Euro olarak uygulanacak.
Yeni sistemde aynı hanede yaşayan aile bireylerinin muafiyet hakları da önem taşıyor. Eşler veya çocuklarıyla birlikte yaşayan ebeveynler, ortak geçim hesabı kapsamında değerlendirilebiliyor.
Aile üyelerinden birinin mal varlığı kendi muafiyet sınırını aşıyorsa başka bir aile üyesinin kullanmadığı muafiyet tutarı bu kişiye aktarılabiliyor. Böylece değerlendirme yalnızca kişisel birikim üzerinden yapılmıyor.
İlk yıl uygulamasında önemli değişiklik
Sosyal yardım sisteminde ilk yıl için uygulanan ve Karenzzeit olarak adlandırılan koruma süresi de yeniden düzenlendi.
Önceki sistemde bu süre boyunca belirli koşullarla yüksek miktardaki mal varlığına yönelik koruma uygulanıyordu. Yeni düzenlemede ise ilk yıla ilişkin koruma yalnızca kişinin kendi oturduğu konut için geçerli.
Bu nedenle yardım almaya başlayan kişilerin nakit birikimleri ve diğer değerlendirilebilir varlıkları artık ilk yıldan itibaren yeni muafiyet sınırlarına tabi tutuluyor.
Ev ve otomobil hangi koşullarda korunacak?
Yeni kurallar, sosyal yardım alan herkesin sahip olduğu evi veya otomobili satmak zorunda olduğu anlamına gelmiyor. Federal İş Ajansı ile Federal Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığının açıklamalarına göre bazı varlıklar, kişisel birikim sınırından bağımsız olarak korunuyor.
Bunların başında günlük yaşam için gerekli ve makul düzeydeki ev eşyaları geliyor.
Otomobiller için de özel bir düzenleme bulunuyor. Aynı hanede yaşayan ve çalışma kapasitesine sahip her kişi için bir araç hesaplama dışında tutulabiliyor. Aracın uygun değer sınırı için 15 bin Euro esas alınıyor. Ancak piyasa değeri daha yüksek bir otomobil de bireysel koşullar değerlendirilerek uygun kabul edilebiliyor.
Kişinin kendi oturduğu konut da belirli büyüklük sınırları içinde korunuyor. Buna göre müstakil evlerde 140 metrekareye, mülk sahibinin oturduğu dairelerde ise 130 metrekareye kadar olan konutlar koruma kapsamında bulunuyor.
Evde dört kişiden fazla kişi yaşıyorsa izin verilen konut alanı, her ilave kişi için 20 metrekare artırılıyor.
Emeklilik için ayrılan bazı birikimler de hesaplamaya dahil edilmiyor. İşveren destekli emeklilik sistemleri ile Riester ve Rürup emeklilik modelleri bu korumadan yararlanıyor.
Ayrıca engelli veya bakıma muhtaç kişilerin ihtiyaçlarına uygun bir konut edinmek ya da mevcut konutlarını korumak amacıyla ayrılmış belirli varlıklar da koruma kapsamında değerlendirilebiliyor.
Bankadaki para ve yurt dışındaki mülkler de hesaba katılıyor
Sosyal yardım başvurularında yalnızca banka hesabındaki para incelenmiyor. Maddi değeri bulunan ve gerektiğinde kullanılabilecek farklı varlıklar da değerlendirmeye giriyor.
Bu kapsama nakit para, yatırım hesaplarındaki tutarlar, tasarruf ve konut birikimleri, tasarruf bonoları, hisse senetleri, yatırım fonları, mücevherler, araçlar, sermaye birikimli hayat sigortaları, evler, arsalar, daireler ve taşınmazlar üzerindeki diğer mülkiyet hakları girebiliyor.
Ancak bir varlığın yardım hesabına dahil edilebilmesi için ekonomik olarak kullanılabilir olması gerekiyor. Yani satılması, harcanması, teminat gösterilmesi, kiralanması veya başka yollarla gelir elde edilmesi mümkün olmalı.
Örneğin rehinli olduğu için kişinin serbestçe kullanamadığı bir mal varlığı, doğrudan kullanılabilir servet olarak kabul edilmiyor.
Muafiyet sınırını aşan kullanılabilir mal varlığı, temel geçim yardımından önce kişinin yaşam giderlerini karşılamak için kullanılmak zorunda.
Mal varlığının hemen paraya çevrilmesi mümkün değilse veya bu işlem kişi açısından olağanüstü bir mağduriyete yol açacaksa yardımın belirli koşullarda kredi şeklinde verilmesi de mümkün.
Yeni düzenleme, özellikle banka hesabında birikimi bulunan, Almanya veya yurt dışında taşınmaz sahibi olan ve temel geçim yardımına başvurmayı planlayan kişiler açısından önem taşıyor.