Almanya’da emeklilik reformu üzerindeki pazarlık sürerken, CDU/CSU ile SPD’nin 45 prim yılı üzerinden uygulanan kesintisiz erken emeklilik konusunda yeni seçenekleri değerlendirdiği bildirildi. Masadaki modellerden biri, gerekli prim süresinin 45 yıldan 46 ya da 47 yıla çıkarılması.
Bu seçenek hayata geçirilirse, kesinti olmadan daha erken emekli olmak isteyen bazı çalışanların bugünkü sisteme kıyasla bir veya iki yıl daha uzun süre çalışması gerekecek. Koalisyonda ayrıca erken emeklilik imkanının ağır fiziksel işlerde çalışanlarla sınırlandırılması ve çocuk yetiştirme sürelerinin hesaplanmasına ilişkin kuralların değiştirilmesi de tartışılıyor.
Mevcut sistemde özellikle uzun süre sigortalı olanlar için 45 yıllık sigortalılık süresi önemli. Ancak kamuoyunda yaygın olarak "63 yaşında emeklilik" diye anılan uygulama artık herkes için 63 yaşında emeklilik anlamına gelmiyor. Federal Hükümetin güncel bilgilerine göre 1964 ve sonrasında doğanlar, 45 yıllık sigortalılık süresini tamamlamaları halinde 65 yaşında kesintisiz emekli olabiliyor.
Hükümet içinde uzlaşma arayışı
Tartışmanın merkezinde, emeklilik komisyonunun hazırladığı kapsamlı reform paketi bulunuyor. Komisyon, emeklilik sistemine yönelik toplam 33 ayrı önlem önermişti. Başbakan Friedrich Merz de haziran ayında bu önerileri kapsamlı bir reform paketi olarak nitelendirmişti.
Merz, ağustos sonunda yaptığı açıklamada erken emekliliği teşvik eden uygulamalara son verilmesi gerektiğini söylemiş ve 45 prim yılının ardından kesintisiz erken emekliliğin kaldırılmasını reformun temel unsurlarından biri olarak savunmuştu. Ancak değişikliğin bir anda uygulanmayacağını belirterek geçiş sürelerine açık olduğunu da dile getirmişti.
Koalisyon içinde ise mevcut uygulamayı tamamen kaldırmak yerine şartlarını ağırlaştırabilecek bir ara formülün tartışıldığı belirtiliyor. Bild'in haberine göre 46 veya 47 prim yılı seçeneği de bu arayışın bir parçası.
Uzmanlardan milyarlarca Euro uyarısı
Ekonomi Bilirkişi Konseyi Başkanı Monika Schnitzer, mevcut uygulamanın korunmasına karşı çıkan isimlerden. Schnitzer, ZDF'deki "Markus Lanz" programında devlet kaynaklarının yeterince hedefli kullanılmadığını ve desteğe ihtiyacı olmayan kişilerin de sistemden yararlandığını savundu.
Schnitzer'e göre erken emeklilik imkanından sağlıklı çalışanlar da yoğun biçimde yararlanıyor. Bu kişilerin daha uzun süre emekli maaşı almasının maliyetinin prim ödeyen çalışanların üzerine kaldığını belirten ekonomist, uygulamanın tamamen kaldırılmasını istiyor.
Emeklilik Komisyonu Başkanı Constanze Janda da kesintisiz erken emekliliğin kaldırılmasını savunuyor. Janda, Tagesspiegel'e yaptığı açıklamada uygulamanın her yıl milyarlarca Euro maliyet oluşturduğunu ve bu kaynağa başka alanlarda ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Janda ayrıca sistemin sosyal açıdan yarattığı dengesizliğe dikkat çekerek, ağır fiziksel işlerde çalışanların ödediği primlerle daha iyi koşullarda çalışan kişilerin erken emekliliğinin finanse edilmesini eleştirdi. Federal Ekonomi Bakanı Katharina Reiche de komisyonun hazırladığı 33 maddelik paketin istisnasız uygulanmasından yana.
SPD 45 yıl şartının korunmasını istiyor
Reformun iş gücü piyasası üzerindeki etkisi de tartışılıyor. Kaynakta aktarılan verilere göre her yıl yaklaşık 250 bin ila 280 bin kişi bu yolla emekliliğe ayrılıyor. Eleştiriler, bunun nitelikli çalışan sıkıntısı yaşayan Almanya'da iş gücü kaybını daha da artırdığı yönünde.
CDU/CSU ile SPD arasındaki temel anlaşmazlık ise devam ediyor. CSU Federal Meclis Grubu Başkanı Alexander Hoffmann, istisnaların yalnızca gerçekten zor durumda olan kişiler için geçerli olması gerektiğini savundu.
SPD tarafı ise 45 yıllık çalışma süresinin ardından kazanılan emeklilik hakkının ağırlaştırılmasına karşı çıkıyor. SPD Genel Başkan Yardımcısı Alexander Schweitzer, geçiş süresi dahil olmak üzere bu konuda taviz vermeye sıcak bakmadığını belirterek "Uzun süre çalışan kişi, daha kısa süre çalışandan daha fazlasını almalı" dedi.
SPD Federal Meclis Grubu Başkanı Matthias Miersch de 45 yıllık sürenin korunmasını bir adalet meselesi olarak değerlendiriyor. Miersch daha önce de uzun yıllar prim ödeyenlerin durumunun emeklilik tartışmasında dikkate alınması gerektiğini savunmuştu.
Koalisyon görüşmelerinden çıkacak sonuç özellikle uzun çalışma geçmişine sahip milyonlarca kişi açısından önem taşıyor. Şu aşamada 46 veya 47 prim yılı formülü üzerinde kesinleşmiş bir karar bulunmuyor; tartışma, mevcut sistemi koruyarak şartlarını değiştirme seçeneği üzerinden devam ediyor.