Almanya’da evlerin duvarlarında giderek daha sık görülmeye başlayan mermer desenli bir böcek, bahçe sahiplerini harekete geçiren yeni bir sorun haline geldi. Kahverengi-gri renkleri, siyah-beyaz çizgili antenleri ve belirgin kabuğuyla dikkat çeken bu tür, özellikle bitkilere verdiği zarar nedeniyle yakından takip ediliyor.
Dortmund’da sonbahar güneşinin vurduğu bir pencere pervazında ya da bahçede karşılaşılabilecek böcek, dikkatsizce dokunulduğunda keskin bir koku yayıyor. Pek çok hobi bahçıvanının artık tanıdığı bu istenmeyen misafir, mermer kokarca böceği olarak biliniyor ve Almanya’daki yayılım alanını genişletiyor.
Asya’dan Avrupa’ya yayıldı
Böceğin asıl yaşam alanı Doğu Asya. İsviçre Ulusal İklim Hizmetleri Merkezi NCCS’nin verdiği bilgilere göre insanlar tarafından 1990’lı yılların sonunda Kuzey Amerika’ya taşınan tür, burada kısa sürede korkulan bir meyve zararlısına dönüştü.
Avrupa’daki ilk tespit ise 2004 yılında Zürih’te yapıldı. Bavyera Eyaleti Tarım Enstitüsü LfL’ye göre böcek Almanya’ya 2011 yılında ulaştı ve ilk olarak Konstanz Gölü kıyısındaki Konstanz’da görüldü. Tür daha sonra ticaret güzergahlarını kullanarak, Yukarı Ren Ovası gibi bölgeler boyunca yayılmaya devam etti.
Mermer kokarca böceği, emici ağız yapısıyla yaprakları ve meyveleri deliyor. Avusturya Sağlık ve Gıda Güvenliği Ajansı AGES’e göre böcek bu sırada bitki dokusuna bir enzim bırakıyor. Bunun sonucunda lekeler, çöküntüler ve şekli bozulmuş meyveler ortaya çıkabiliyor.
Bugüne kadar böceğin beslendiği 300’den fazla bitki türü tespit edildi. LfL ile Giessen Bitki Koruma Servisi’nin verdiği bilgilere göre ev bahçelerinde özellikle şu bitkiler hedef oluyor:
Elma, armut, kiraz, şeftali ve erik
Ahududu ve fındık
Domates ve biber
Kelebek çalısı, gül ve yabani asma
Akçaağaç, çınar ve meşe
Benzer türle karıştırılabiliyor
Mermer kokarca böceği, Almanya’da doğal olarak bulunan gri bahçe kokarcasına oldukça benziyor. Ancak dikkatli bakıldığında iki türü birbirinden ayıran belirgin özellikler görülüyor.
Mermer kokarca böceğinin kanatları arasındaki kalkan bölümünde beşe kadar açık renkli nokta bulunabiliyor. Gri bahçe kokarcasında ise bu noktalar yer almıyor.
Kanadın şeffaf bölümünde de noktalar yerine çizgiler görülüyor. Böceğin karın kısmının alt tarafı, siyah noktalar taşımak yerine tek renkli ve açık görünüyor. Antenler de türün belirlenmesine yardımcı oluyor. Mermer kokarca böceğinde beyaz bölüm antenin daralan kısmından önce başlarken, gri bahçe kokarcasında bu bölüm daralmadan sonra görülüyor.
Görenlerden fotoğraf ve konum isteniyor
Uzmanlar vatandaşlardan böceğin takibine yardımcı olmalarını istiyor. LfL, bahçesinde bu türe rastlayanların böceği mümkünse üstten ve alttan fotoğraflamasını ve bulunduğu yeri tam olarak not etmesini öneriyor.
İsteyenler bir örneği dikkatli şekilde kibrit kutusuna ya da küçük plastik bir kaba koyarak yetkili eyalet kurumuna da gönderebiliyor.
Böceğin insanları sokması veya ısırması konusunda ise endişeye gerek olmadığı belirtiliyor. Bu tür insanlara saldırmıyor. Tehdit altında hissettiğinde yalnızca kötü kokulu savunma salgısını bırakıyor. Böceğin kokarca olarak anılmasının nedeni de bu özelliği.
Bahçede kimyasal mücadeleye izin yok
Giessen Bitki Koruma Servisi’nin açıklamasına göre mermer kokarca böceğine karşı özel bahçelerde kimyasal mücadeleye şu anda izin verilmiyor.
Araştırmacılar bunun yerine doğal düşmanlardan yararlanılmasına umut bağlıyor. Asya’da yaşayan küçük parazitoit yaban arıları, mermer kokarca böceğinin yumurtalarını parazitliyor ve böylece popülasyonun düşük seviyede kalmasına katkı sağlıyor.
Bu yöntemin Almanya genelinde etkili hale gelmesine kadar en önemli adım ise böceklere dikkat etmek ve görüldükleri yerleri yetkililere bildirmek.