Süpermarket raflarında sıkça görülen “iklim nötr”, “ekolojik” ve “sürdürülebilir” gibi çevre vaatleri için Avrupa Birliği’nde yeni dönem başlıyor. Almanya’nın Şubat 2026’da ulusal hukuka uyarladığı düzenlemeyle birlikte, Eylül 2026’dan itibaren şirketler bu tür ifadeleri somut kanıt olmadan kullanamayacak.
Almanya Adalet ve Tüketiciyi Koruma Bakanlığı’nın dayanak gösterdiği 2020 tarihli AB araştırmasına göre, ürünlerde yer alan çevreyle ilgili beyanların yüzde 53’ü belirsiz, yanıltıcı ya da temelsiz bilgiler içeriyor. İncelenen açıklamaların yüzde 40’ında ise herhangi bir kanıt bulunmadığı belirtildi. Konuya ilişkin daha güncel bir veri paylaşılmış değil.
Ambalajlardaki ifadeler denetime giriyor
Yeni düzenleme kapsamında “çevre dostu”, “yeşil” ya da “biyolojik olarak çözünebilir” gibi ifadeler ancak bilimsel veya resmi dayanaklarla desteklenebiliyorsa kullanılabilecek. Böylece tüketicilerin, ürün üzerindeki çevre iddialarını daha şeffaf biçimde değerlendirmesi hedefleniyor.
AB’nin “Yeşil dönüşümde tüketicilerin güçlendirilmesi” adlı düzenlemesi yalnızca gıda ürünlerini kapsamıyor. Elektronik cihazlar, tekstil ürünleri ve çeşitli hizmetler de yeni kurallara tabi olacak.
Sürdürülebilirlik logolarına sıkı filtre
Paketlerin üzerindeki sürdürülebilirlik etiketleri de daha sıkı incelemeye alınacak. KPMG araştırmasına göre Avrupa Birliği genelinde Bioland ve Fair Trade dahil yaklaşık 230 farklı sürdürülebilirlik etiketi bulunuyor. Bunların yaklaşık yarısının zayıf kanıtlara dayandığı veya hiçbir doğrulama sistemine sahip olmadığı belirtiliyor.
Eylül 2026’dan sonra yalnızca resmi denetim sistemleriyle doğrulanan ya da devlet kurumlarınca verilen etiketlerin kullanımına izin verilecek.
Market zincirlerine yeni sorumluluk
Yeni düzenleme sürecinde Rewe, Edeka, Aldi ve Lidl gibi büyük market zincirleri de doğrudan sorumlu tutulacak. Marketlerin, ürünlerde kullanılan sürdürülebilirlik etiketlerinin yeni kriterlere uygun olup olmadığını kontrol etmesi gerekecek.
Kurallara aykırı bulunan logoların ise satış öncesinde kapatılması veya raflarda ek bilgilendirme yapılması gündeme gelebilecek. Düzenlemeye uymayan üretici ve satıcıların rekabet ve tüketici yasalarını ihlal etmiş sayılacağı belirtiliyor. Uzmanlara göre şirketler uyarı, dava ve satış yasaklarıyla karşı karşıya kalabilir.
Öte yandan “Edeka Regional” benzeri bölgesel logoların bu uygulamanın dışında tutulacağı ifade edildi.
Bazı çevre etiketleri geçerliliğini koruyacak
Almanya Çevre Dairesi’ne göre “Mavi Melek”, AB Ecolabel ve enerji etiketi gibi resmi sertifikalar yeni dönemde de geçerliliğini sürdürecek. Bu işaretlerin belirli kriterlere dayandığı ve tüketicilerin sertifika koşullarını şeffaf biçimde inceleyebileceği kaydedildi.