Almanya’da 1 yaşını doldurmuş çocukların bir kreş veya gündüz bakım evinde yer alma hakkı var. Ancak politika, bu ihtiyacı karşılamada yetersiz kalıyor. Alman Ekonomi Enstitüsü'nün (IW) yaptığı bir çalışmaya göre, 2024 baharında 306.000’den fazla 3 yaş altı çocuk, kreş yeri bulamadı. Bu analiz, Alman Federal İstatistik Ofisi ve Aile Bakanlığı verilerine dayanarak hazırlandı.
Kreş açığı en çok hangi bölgelerde?
Bir önceki yıla göre kreş açığı 38.200 azaldı, ancak IW’nin raporuna göre, genel olarak çocuk bakım yerlerinin genişletilmesi çok yavaş ilerliyor. Doğu ve Batı Almanya arasında büyük farklar bulunuyor. Kreş yetersizliğinde başı çeken Bremen'de, 3 yaş altı çocukların neredeyse dörtte biri (%23,9) bir bakım yeri bulamıyor. Kuzey Ren-Vestfalya'da ise bu oran %18,6. Bu rakamlar geçen yıla göre hafif bir artış gösteriyor. Doğu Almanya’da ise durum daha rahat: Burada çocukların %7,6’sı bakım yeri bulamıyor. En düşük kreş açığı ise %3,9 ile Mecklenburg-Vorpommern'de. Ancak bu, bölgede doğum oranlarının %25 düşmesiyle de ilgili. Batı Almanya’da ise doğum oranları yalnızca %9,6 azaldı. Doğu'da ileride, bakım yerlerinin ihtiyaçtan fazla olabileceği tahmin ediliyor.
Çocuğunuz kreş yeri bulamazsa ne yapmalısınız?
Her ne kadar uygulamada eksiklikler olsa da, Almanya'da çocukların kreş hakkı yasal güvence altındadır. Ebeveynler, çocuğu için kreş bulamazsa bu hakkı yasal yollardan arayabilir. Ancak bu hak, sadece başvuru yapıp yer bulunamadığında geçerlidir. Belirli bir kreşi tercih etme hakkı yoktur. Bu nedenle ebeveynlerin mümkün olduğunca çok sayıda kreşe başvurmaları önerilir. Ayrıca, sadece bekleme listesine kaydolmak yerine, kreşleri arayarak ya da şahsen gidip kendilerini tanıtarak girişimde bulunmak faydalı olabilir.
Ebeveynler, ayrıca kreş bulma konusunda yardım almak için gençlik dairelerine ya da şehirdeki özel danışma merkezlerine başvurabilir. Bir dava açılması durumunda şanslarını artırmak için gençlik dairesini önceden bilgilendirmek önemlidir. Dava açmak için, planlanan başlama tarihinden en az altı ay önce harekete geçmek tavsiye edilir. Avukat olmadan da dava açmak mümkündür ve bu süreçte mahkeme masrafları yoktur.
Dava başarıyla sonuçlanırsa, ebeveynlere özel bir kreş yeri tahsis edilebilir, ancak bu durumda yüksek maliyetlerle karşılaşabilirler. Bu tür durumlarda, ebeveynler sosyal hizmetlerden destek talep edebilir.