Almanya’da eczaneler giderek derinleşen ilaç tedarik krizinin yükünü taşımakta zorlanıyor. Alman Eczacılar Birliği (ABDA) Başkanı, ülkede tedarik edilemeyen ilaç sayısının 2024 sonunda yaklaşık 500 iken, 2025 ortasında 550’yi geçtiğini açıkladı. Özellikle kolesterol düşürücüler, ADHD ilaçları ve psikiyatrik rahatsızlıklarda kullanılan ilaçlarda büyük sıkıntılar yaşanıyor.
Bazı ilaçlar yurtdışından sağlanıyor
Eczaneler, bulunamayan ilaçlara alternatifler bulmak için yoğun çaba sarf ediyor. Ancak beş ilacın eşdeğeri olmadığı için, bunlar yalnızca yurtdışından temin edilebiliyor. Bunlar arasında astım ilacı Salbutamol ve çocuklar için antibiyotikler yer alıyor. Bu tür ilaçlar için çoğu zaman İspanya veya ABD kaynaklarına yönelmek gerekiyor.
Bürokrasi engel, çözümse eczanelerin elini rahatlatmak
2023’te yürürlüğe giren Tedarik Krizi Yasası’nın pratikte etkili olmadığını belirten eczacılar, çözüm için daha az bürokrasi ve daha fazla inisiyatif talep ediyor. Şu an bir ilaç bulunamadığında eczacıların mutlaka doktorla iletişime geçmesi gerekiyor. Hafta sonları veya gece saatlerinde bu durumun mümkün olmaması, hastaları ve eczaneleri zor durumda bırakıyor.
Eczacılara göre, acil durumlarda doktor onayı beklemeden alternatif ilaç verme yetkisi tanınmalı.
Online eczaneler çözüm değil
Reçeteli ilaçlarda internet üzerinden satışa karşı olduklarını da dile getiren sektör temsilcileri, Almanya’nın da birçok Avrupa ülkesi gibi bu uygulamayı yasaklaması gerektiğini savunuyor. Soğuk zincir gerektiren ilaçların uzun nakliye süreçlerinde bozulabileceğine dikkat çekiliyor. Eczanelerin yerine geçebilecek bir dağıtım altyapısının olmadığının da altı çiziliyor.
Her dört eczaneden biri ekonomik risk altında
Eczanelerin ekonomik durumu da alarm veriyor. Sabit ücretlerin 13 yıldır değişmemesine rağmen maliyetlerin sürekli artması, birçok eczanenin ayakta kalmasını zorlaştırıyor. Her dört eczaneden biri ekonomik olarak risk altında.
Şu anda eczaneler, her satılan reçeteli ilaç için 8,35 euro sabit ücret alıyor. Üzerine, ilaç maliyetinin yüzde 3’ü kadar ek ödeme yapılıyor. Ayrıca 0,41 euro da gece ve acil servis fonuna aktarılıyor. Yapılan hesaplamalara göre bu sistem, eczanelerin sürdürülebilirliği için yetersiz. Sabit ücretin en az 12 euroya çıkarılması gerektiği belirtiliyor. Koalisyon anlaşmasında yer alan 9,50 euro önerisi ise yetersiz ama “doğru yönde küçük bir adım” olarak değerlendiriliyor.
Aşılama ve erken teşhis görevine eczaneler hazır
Eczanelerin görev tanımının genişletilmesi gündemde. Aşılama, bazı ilaçların tekrar reçetelendirilmesi ya da erken teşhis hizmetleri gibi görevlerin eczanelere verilmesine sıcak bakılıyor. Bu sayede aile hekimleri ve uzman doktorların üzerindeki yükün azalabileceği, bekleme sürelerinin de kısalabileceği düşünülüyor.